|
|
|||
|
Studiecentrum voor Vlaamse Muziek |
TIJDSLIJN |
||
|---|---|---|---|
|
|
Op deze pagina wordt een tijdbalk weergegeven waarin ontwikkelingen in de Vlaamse muziek worden omkaderd door belangrijke momenten uit de socio-politieke, maar vooral ook muzikale wereldgeschiedenis. |
o & † |
Première Publicatie Overlijden |
|
| 1830 | |||
| ► Wereld |
Na de Juli-revolutie in Frankrijk en het neerslaan van de Bourbondynastie wordt Louis-Philippe van Orléans als 'burgerkoning' op de troon gezet. Frankrijk neemt Algiers in en verovert Algerije. Griekenland verkrijgt als erfmonarchie onafhankelijkheid van Turkije. Poolse opstanden worden onderdrukt door Rusland. Koning George IV overlijdt en wordt opgevolgd door zijn broer William IV. Victor Hugo's romantische toneelstuk Hernani zet de Franse theaterwereld op z'n kop. Stendhal schrijft Le rouge et le noir. |
||
| ► België |
Brussel - 25 augustus : Een opvoering van Aubers opera La muette de portici in de Muntschouwburg wordt het signaal tot de Belgische Revolutie. Deze revolutie is vooral een sociale opstand, die aangewakkerd wordt door de mislukte oogst van 1830 en de onrusten van de Juli-revolutie in Frankrijk. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Parijs : Albert Grisar studeert compositie bij Antoine Reicha. |
||
| ► Europese Muziek |
Berlijn : Aan de universiteit wordt de Duitse muziektheoreticus Adolf Bernhard Marx aangesteld als de eerste Duitse hoogleraar muziektheorie en -geschiedenis. |
||
| 1831 | |||
| ► Wereld |
Opstanden naar het voorbeeld van de Franse Juli-revolutie [1830] in Modena, Parma en de Pauselijke Staten worden onderdrukt door Oostenrijk. Een opstand van zijdewevers in Lyon wordt brutaal neergeslagen door de Franse regering. Frankrijk schaft de censuur af. In Londen ontdekt Michael Faraday de elektrische inductie, waardoor het mogelijk wordt elektriciteit met behulp van dynamo's op te wekken. Darwin vertrekt op ontdekkingsreis met de HMS Beagle. |
||
| ► België |
Brussel - 7 februari : Het Nationaal Congres beslist dat België een parlementaire monarchie krijgt en geeft goedkeuring aan de eerste Belgische grondwet, die een originele en evenwichtige synthese is van Franse, Engelse en Nederlandse grondwetten. De voornaamste elementen ervan zijn nog steeds van kracht, zoals hoofdprincipe van de scheiding der machten, waarbij de grootste macht wordt toegekend aan de centrale staat. Men hoopt met dit centralisme het particularisme tegen te gaan en de eenheid van het land te bevorderen. Het Voorlopig Bewind, dat tot dan toe de uitvoerende macht had, wordt ontbonden. De politicus Erasme Louis Surlet de Chokier wordt als regent aangesteld. |
||
| ► Europese Muziek |
Parijs : De Franse zakenman Louis Véron wordt directeur van de Parijse Opéra. Hij is de eerste operadirecteur die de instelling als een privé-onderneming bestuurt. |
||
| 1832 | |||
| ► Wereld |
De Italiaanse vrijheidsstrijder Giuseppe Mazzini richt in Marseille de geheime bond 'La giovane Italia' ('Jong Italië') op om nationale eenheid en vernieuwing te realiseren. Polen krijgt partiële autonomie, maar blijft met Rusland verbonden. Het Verenigd Koninkrijk keurt de heftig omstreden Reform Bill, en daarmee een meer democratische kieswethervorming goed. Johann Wolfgang von Goethe overlijdt. |
||
| ► België |
Antwerpen - 23 december : Franse troepen bezetten Antwerpen, waardoor Nederland gedwongen wordt de onafhankelijkheid van België te erkennen. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Parijs : François-Joseph Fétis' laatste opera, Le mannequin de Bergame, krijgt een gedeeltelijke première op 1 maart. Fétis organiseert op 8 april het eerste 'Concert Historique' en begint een organisatieplan uit te werken voor de muziek in het Belgische Koninkrijk. |
||
| ► Europese Muziek |
Londen : Oprichting van 'The Sacred Harmonic Society', die zich specialiseert in het uitvoeren van oratoria. Parijs - 26 februari : Frédéric Chopin geeft zijn eerste pianorecital in Frankrijk. Fluitist Theobald Boehm creëert het prototype van de moderne fluit. o Gaetano Donizetti : L'Elisir d'amore † Muzio Clementi (Evesham, 10 maart) |
||
| 1833 | |||
| ► Wereld |
Een mislukte poging van studenten en arbeiders om een revolutie in Zuid-Duitsland te ontketenen, mondt uit in repressieve maatregelen. Frankrijk vervolgt de Saint-Simonisten: vele aanhangers van deze vrijdenkende beweging, waaronder ook componist Félicien David, vluchten naar Egypte. In Spanje overlijdt Ferdinand VII: hij wordt opgevolgd door zijn driejarige dochter Isabella II, met haar moeder Maria Christina als regentes. In de VS komt protest tegen de slavernij. Carl Friedrich Gauss stelt absolute maatsystemen en -eenheden voor. |
||
| ► België |
Brussel - 21 mei : Nederland sluit een wapenstilstand met België. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Brussel - 1 mei : François-Joseph Fétis wordt benoemd tot de eerste directeur van het Conservatorium en tot kapelmeester van de koning. Parijs : Adrien-François Servais speelt zijn debuutconcert. o Albert Grisar : Le mariage impossible (Brussel, 4 maart) |
||
| ► Europese Muziek |
Parijs : G. B. L. Wilhelm sticht de uiterst succesvolle koorvereniging 'Orphéon'. o Gaetano Donizetti : Lucrezia Borgia o Heinrich Marschner : Hans Heiling o Felix Mendelssohn : Symfonie nr. 4 in A, opus 90, 'Italienische' o Gioacchino Rossini : Stabat Mater & Antoine Reicha : Art du compositeur dramatique |
||
| 1834 | |||
| ► Wereld |
Republikeinse opstanden in Lyon en Parijs worden onderdrukt. Na jarenlange agitatie wordt het verbod op slavernij binnen het Britse imperium opgelegd. Het Verenigd Koninkrijk keurt de nieuwe armenwet (New Poor Law) goed. De Duitse Tolunie, een economische vereniging, treedt in werking en is daarmee een eerste stap in de richting van een Duitse eenheid. In Spanje breekt een Burgeroorlog uit omdat Don Carlos, broer van de overleden koning, aanspraak maakt op de troon. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Brussel - september : Jules Busschop wint de Romeprijs met Le drapeau belge. |
||
| ► Europese Muziek |
Leipzig : Robert Schumann richt het Neue Zeitschrift für Musik op. |
||
| 1835 | |||
| ► Wereld |
Met de Septemberwetten voert Frankrijk na vijf jaar de censuur terug in, nadat in juni een moordaanslag op Koning Louis-Philippe mislukte. Keizer Franz I van Oostenrijk overlijdt en wordt opgevolgd door zijn zoon Ferdinand I. De schrijversgroep rond Heinrich Heine - Das junge Deutschland - wordt verbannen. Duizenden boeren verlaten in de 'Grote Trek' de Britse Kaapkolonie en trekken naar het noorden. Samuel Morse ontwikkelt een electrische telegraaf. Alexis de Tocqueville publiceert De la démocratie en Amérique. |
||
| ► België |
Mechelen - 5 mei : Koning Leopold I opent de eerste Belgische spoorlijn tussen Mechelen en Brussel. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Brussel : Charles-Louis-Joseph Hanssens [l'aîné] wordt aangesteld tot dirigent van het orkest van de Muntschouwburg. François-Joseph Fétis begint te schrijven aan zijn Biographie universelle des Musiciens. Pas in 1844 wordt het naslagwerk gedrukt. |
||
| ► Europese Muziek |
Leipzig : Felix Mendelssohn wordt dirigent van het Gewandhaus-orkest. |
||
| 1836 | |||
| ► Wereld |
In Wenen komt de Geheime Staatskonferenz, het hoogste politieke orgaan in Oostenrijk, voor het eerst bijeen. Voltooiing van de Parijse Arc de Triomphe. Darwin beëindigt zijn ontdekkingsreis. De democraat Martin Van Buren wordt de achtste president van de Verenigde Staten. The pickwick papers van Charles Dickens worden in afleveringen gepubliceerd. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Brussel : Léon de Burbure de Wesembeek wordt lid van de jury van de Belgische Prix de Rome-wedstrijd. |
||
| ► Europese Muziek |
Londen : Het tijdschrift The Musical World wordt opgericht. Venetië : Het operahuis 'La Fenice' wordt verwoest door een brand. o Michael Glinka : Een leven voor de tsaar o Felix Mendelssohn : Paulus o Giacomo Meyerbeer : Les huguenots o Richard Wagner : Das Liebesverbot |
||
| 1837 | |||
| ► Wereld |
In Spanje wordt een gematigde liberale grondwet uitgevaardigd. In Engeland overlijdt Koning William IV en wordt in eigen land opgevolgd door de jonge Koningin Victoria. Onder leiding van Pieter Retief bereiken de uit de Britse Kaapkolonie geëmigreerde Nederlandse boeren het 'beloofde land' Nataal. Friedrich Fröbel opent in Duitsland de eerste kleuterschool. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Sint-Niklaas : Simon Van Wassenhoven wordt organist aan de dekanale kerk. |
||
| ► Europese Muziek |
Leipzig : Felix Mendelssohn start een reeks historische concerten in het Gewandhaus. Londen : Ignaz Moscheles organiseert een eerste 'Historical Soirée'. Parijs : Jean-Georges Kastner schrijft zijn Traité général d'Instrumentation, een van de eerste orkestratietheorieën. o Hector Berlioz : Grande messe des morts (Requiem) o Alfred Lortzing : Zar und Zimmermann & François-Joseph Fétis : Traité du chant en choeur |
||
| 1838 | |||
| ► Wereld |
Stoomschepen varen met regelmaat tussen het Verenigd Koninkrijk en Amerika. Opening van de Londense National Gallery. Amerikaanse troepen verdrijven de Cherokee-Indianen van hun grondgebied. Hendrik Conscience schrijft De leeuw van Vlaanderen. Charles Dickens publiceert Oliver Twist. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Brussel : Charles-Louis-Joseph Hanssens [l'aîné] wordt ontslagen als dirigent van het orkest van de Muntschouwburg. Charles de Bériot onderneemt een concertreis naar Oostenrijk en Italië, samen met de zangeres Pauline Garcia. Adrien-François Servais trekt naar Rusland en de Baltische Staten. o Albert Grisar : La Suisse à Trianon (Parijs, 8 maart), Lady Melvil (Parijs, 15 november) |
||
| ► Europese Muziek |
Londen : Promenadeconcerten worden opgericht naar het model van deze in Parijs. Johann Strauss bezoekt de stad met zijn orkest. Polen : Oskar Kolberg begint systematisch Poolse volksliederen te verzamelen. o Hector Berlioz : Benvenuto Cellini o Robert Schumann : Kinderszenen, Kreisleriana & Adolf Bernhard Marx : Die Lehre von der musikalischen Komposition |
||
| 1839 | |||
| ► Wereld |
De eerste Afghaanse Oorlog breekt uit tussen Groot-Brittanië en Afghanistan. Groot-Brittanië vecht ook tegen China in de zogenoemde Opiumoorlogen. Amerikaanse uitvinders ontwikkelen een experimentele elektrisch aangedreven locomotief. Publicatie van Darwins Beagle-dagboeken. De Franse uitvinder Louis Daguerre presenteert in Parijs de eerste 'daguerrotypen', een nieuwe stap in de ontwikkeling van de fototechniek. |
||
| ► België |
Brussel - 19 maart : Pruisen, Oostenrijk, Rusland, Frankrijk en Nederland ondertekenen het Protocol van Londen, waarin de Belgische onafhankelijkheid en neutraliteit wordt bevestigd. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Gent : Charles-Pierre Hanssens wint de eerste prijs op een zangwedstrijd van de 'Société Royale des Mélomanes'. |
||
| ► Europese Muziek |
Berlijn : Begin van de Musica Sacra-publicaties, die de muziek van vroegbarokke componisten als Palestrina verspreiden. |
||
| 1840 | |||
| ► Wereld |
Koningin Victoria trouwt met haar neef, prins Albert van Saksen-Coburg-Gotha. In Engeland wordt de eerste postzegel uitgebracht. De hardvochtige Armenwet resulteert in een verhoogde emigratie vanuit Groot-Brittanië en Ierland naar de VS. In Spanje komt een einde aan de burgeroorlog. Friedrich Wilhelm IV volgt zijn vader op als Koning van Pruisen. Het stoffelijk overschot van Napoleon wordt bijgezet in het 'Hôtel des Invalides', zijn neef Louis-Napoléon Bonaparte probeert tevergeefs de Franse regering te doen vallen. Koning Willem I van Nederland treedt af en wordt opgevolgd door zijn zoon Willem II. Pierre-Joseph Proudhon publiceert zijn geschrift Qu'est-ce que la propriété? |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Brussel : Charles-Louis-Joseph Hanssens [aîné] wordt voor de derde maal (na 1825 en 1835) dirigent van het orkest van de Munstchouwburg. Guilhelmine Sabatier wordt hofpianiste van de koningin. |
||
| ► Europese Muziek |
Parijs : De Opéra Comique verhuist naar de 'Salle Favart'. |
||
| 1841 | |||
| ► Wereld |
De Britse soevereiniteit wordt over Hong Kong uitgeroepen, Nieuw-Zeeland wordt een Britse kolonie. David Livingstone begint zijn zendelingenwerk in Afrika. William Henry Harrison wordt de negende president van de VS maar overlijdt een maand na zijn aanstelling en wordt opgevolgd door vice-president John Tyler. Ludwig Feuerbach publiceert Das Wesen des Christentums. Oprichting van het Engelse satirische tijdschrift Punch. |
||
| ► België |
Brussel : De eerste Koninklijke Academie wordt opgericht: 'Académie Royale de Médecine de Belgique'. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Antwerpen : Jan Van der Spurt wordt solofluitist aan het 'Théâtre français'. De 'Société des choeurs' fusioneert met de 'Société de l'union' en de 'Société Mélophile-solo' tot de 'Société des échos de la Dendre'. o Jan Van der Spurt : Philomele † Pieter Jan De Volder (Brussel, 27 juni) |
||
| ► Europese Muziek |
Berlijn : Giacomo Meyerbeer vervangt Gaspare Spontini als Generalmusikdirektor. |
||
| 1842 | |||
| ► Wereld |
Een drie dagen durende brand legt een groot deel van Hamburg in de as. Einde van de eerste Brits-Afghaanse oorlog. Op basis van gotische plannen wordt begonnen met de afwerking van de Dom van Keulen. Nicolaj Gogol publiceert Dode zielen. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Brussel - 24 juli : Franz Liszt, die in juni en juli concerten gaf over heel België, ontvangt de Leopoldsorde. Charles de Bériot wordt gevraagd als vioolleraar en opvolger van Baillot in het Conservatorium van Parijs, maar weigert dit en aanvaardt een aanstelling in het Conservatorium van Brussel. Jan Van der Spurt trekt op concertreis naar Duitsland. Hij oogst er grote successen in Frankfurt en aan het koninklijk hof te Dresden. |
||
| ► Europese Muziek |
Weimar - 31 oktober : Liszt wordt benoemd als hofkapelmeester in buitengewone dienst. o Felix Mendelssohn : Symfonie nr. 3, in a, 'Schottische' o Giuseppe Verdi : Nabucco o Richard Wagner : Rienzi † Luigi Cherubini (Parijs, 15 maart) |
||
| 1843 | |||
| ► Wereld |
Tussen Groot-Brittannië en India breekt oorlog uit. In Oostenrijk wordt gedebatteerd over het vraagstuk van de nationaliteit. Hongaars wordt de officiële taal in Hongarije. Karl Marx en Friedrich Engels ontmoeten elkaar in Parijs. Soren Kierkegaard publiceert zijn grootschalige werk Of/Of. In Parijs wordt het eerste geïllustreerde tijdschrift, L'Illustration, gedrukt. In Engeland wordt het eerste telegram verstuurd. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Brussel : Etienne Evarist Van Maldeghem richt samen met Robert Julien het Gomberts zanggenootschap op. & François-Joseph Fétis : Méthode élémentaire de plain-chant |
||
| ► Europese Muziek |
Leipzig : Het nieuwe Conservatorium wordt geopend. Felix Mendelssohn is de eerste directeur. |
||
| 1844 | |||
| ► Wereld |
Een opstand onder wevers in Silezië wordt bloedig neergeslagen. Onrusten in Praag. Karel Gustaaf van Zweden overlijdt en wordt opgevolgd door zijn zoon Otto I. In Engeland beperkt de fabriekswet de werkdag tot 12 uur voor vrouwen en tot 6,5 uur voor kinderen tussen acht en achttien jaar. James Polk wint de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Friedrich Engels publiceert Die Lage der arbeitenden Klasse in Engeland. Alexandre Dumas voltooit Les trois mousquetaires en Le comte de Monte Christo. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
o Peter Frans de Voght : Bekoring en Zege, of Toekomst der Vlaamsche Letteren |
||
| ► Europese Muziek |
Barcelona : De filharmonische vereniging wordt opgericht. |
||
| 1845 | |||
| ► Wereld |
In Oostenrijk protesteren schrijvers en kunstenaars tegen de censuur, daarmee vergroot de kritiek op kanselier Metternich. In Ierland heerst hongersnood door de mislukte aardappeloogst, waardoor een grote golf van emigratie op gang komt. Er ontstaat oproer in Saksen, in Leipzig worden demonstranten doodgeschoten. Florida en Texas worden de 27e en 28e staat van de VS. Viollet-le-Duc ontvouwt zijn plannen om de Notre-Dame in Parijs te restaureren. |
||
| ► België |
Brussel : Stichting van de 'Académie Royale des Sciences, de Lettres et des Beaux-Arts de Belgique', waarbij Fétis, Vieuxtemps, de Bériot en Hanssens [jeune] leden zijn van de Klasse voor Schone Kunsten. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Bonn : Léon de Burbure de Wesembeek wordt afgevaardigd om in augustus het eerste 'Beethovenfest' bij te wonen. Brussel : Adolphe Samuel wint de Romeprijs met zijn cantate La vendetta. o Adolphe Samuel : Il a rêvé (Brussel) |
||
| ► Europese Muziek |
o Albert Lortzing : Undine o Richard Wagner : Tannhäuser |
||
| 1846 | |||
| ► Wereld |
In Praag komt een discussie over de toekomst van Tsjechen en Slovaken op gang. Kardinaal Ferretti wordt verkozen tot Paus Pius IX. Na de annexatie van Texas door de Verenigde Staten breekt er oorlog uit tussen Mexico en de VS. In Engeland wordt The Daily News gepubliceerd onder leiding van Charles Dickens. Johann Galle ontdekt de planeet Neptunus. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Antwerpen : Léon de Burbure de Wesembeek ordent jarenlang het archief van de Kathedraal, dat sinds 1797 in de grootste wanorde verkeerde. |
||
| ► Europese Muziek |
Londen : 'Covent Garden Theatre' wordt de vaste stek van de 'Royal Italian Opera'. |
||
| 1847 | |||
| ► Wereld |
In Zwitserland breekt een burgeroorlog uit. Uit de Verenigde Staten gerepatrieerde negerslaven roepen in Afrika de onafhankelijke republiek Liberia uit. Emily Brontë schrijft Wuthering heights, haar zus Charlotte Brontë schrijft Jane Eyre. |
||
| ► België |
Oktober : Voor het derde opeenvolgende jaar mislukt de aardappeloogst in Vlaanderen. In Brussel wordt de Koninklijke St.-Hubertusgalerij geopend, de eerste in haar soort in Europa. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Brussel : François-Auguste Gevaert wint de Prix de Rome met de cantate Le roi Lear; Jacques-Nicolas Lemmens behaalt een tweede prijs. |
||
| ► Europese Muziek |
Londen : Hector Berlioz wordt door Louis Jullien aangesteld als muziekdirecteur van het 'Drury Lane Theatre'. Pogingen worden ondernomen om een Engelse Opera op te richten. Parijs : Giuseppe Verdi verhuist naar Parijs, waar hij de volgende twee jaar zal blijven. De 'Opéra-National' wordt opgericht met componist Adolphe Adam als directeur. Een jaar later sluit de instelling haar deuren, ten gevolge van revolutionaire gebeurtenissen. o Giuseppe Verdi : Macbeth o Friedrich von Flotow : Martha & Adolf Bernhard Marx : Die Lehre von der musikalischen Komposition (vierde en laatste deel) † Felix Mendelssohn (Leipzig, 4 november) |
||
| 1848 | |||
| ► Wereld |
Revolutionaire opstanden in Sicilië, Parijs, Wenen, Venetië, Berlijn, Boedapest, Milaan, Warschau en Praag. Enkel in Parijs worden de opstanden niet onderdrukt: de Franse Koning Louis-Philippe wordt afgezet, de Tweede Republiek wordt uitgeroepen en Louis Napoleon wordt president. In Oostenrijk treedt Metternich af als kanselier, Keizer Ferdinand wordt opgevolgd door Franz Josef I. Einde van de oorlog tussen de Verenigde Staten en Mexico. John Stuart Mill schrijft The principles of political economy en Karl Marx publiceert samen met Friedrich Engels het Manifest der kommunistischen Partei. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Brugge : Johan De Stoop wordt organist aan de Sint-Gilliskerk. Brussel : Charles-Louis Hanssens [jeune] wordt directeur van het orkest van de Munstchouwburg en leraar aan het Conservatorium. Adrien- François Servais wordt leraar cello aan het Conservatorium [> 1866]. Albert Grisar keert terug naar Parijs. o François-Auguste Gevaert : Hugues de Zomerghem (Gent, 23 maart) o Albert Grisar : Gille ravisseur (Parijs, 21 februari) & Peter Frans de Voght - Edmond Duval : Vesperale Romanum cum Psalterio ex Antiphonali Romano fideliter extractum cum cantu emendato (Mechelen) † Frans Van Campenhout (Brussel, 24 april) |
||
| ► Europese Muziek |
Weimar : Franz Liszt wordt officieel benoemd als hofkapelmeester en dirigeert Flotows opera Martha. o Johann Strauss Sr. : Radetzky-Marsch † Gaetano Donizetti (Bergamo, 8 april) |
||
| 1849 | |||
| ► Wereld |
Giuseppe Mazzini en Garibaldi roepen in Rome de republiek uit. Een poging om de Duitse staten te verenigen faalt doordat Koning Wilhelm IV van Pruisen bedankt voor de Duitse keizerskroon. In Saksen komt een volksopstand die in Dresden bloedig wordt neergeslagen. Hongarije verklaart zichzelf onafhankelijk, maar wordt nog in hetzelfde jaar onderdrukt door Oostenrijk. In Californië wordt goud gevonden: het begin van de goudkoorts. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Brussel : Jacques-Nicolas Lemmens wordt benoemd als orgelleraar in het Conservatorium [> 1869]. Gent : Désiré Van Reysschoot wordt repetitor voor de lagere pianoklassen in het Conservatorium. Constantin Bender wordt op 26 januari soloklarinettist van het 1ste linieregiment. o Léon de Burbure de Wesembeek : Exultate Deo o François-Auguste Gevaert : La comédie à la ville (Gent, 5 januari) o Armand Limnander van Nieuwenhove : Les Monténégrins (Parijs, 31 maart) o Adolphe Samuel : Madeleine (Brussel, 8 december) & Adolphe Samuel : Cours d'accompagnement de la basse chiffrée † Georges-Jacques Aelsters (Gent, 11 april)† Jean Ancot sr. (Brugge, 12 juli) |
||
| ► Europese Muziek |
Weimar : Richard Wagner vlucht voor de revolutie in Dresden en wordt in Weimar geholpen door Liszt. o Hector Berlioz : Te Deum o Franz Liszt : Tasso: lamento e trionfo o Giacomo Meyerbeer : Le prophète o Giuseppe Verdi : Luisa Miller & Richard Wagner : Die Kunst und die Revolution, Das Kunstwerk der Zukunft † Frédéric Chopin (Parijs, 17 oktober) |
||
| 1850 | |||
| ► Wereld |
De Fransen herstellen Paus Pius IX in het Vaticaan, nadat deze was gevlucht voor de opstanden in 1848. In Engeland breekt een cholera-epidemie uit. De Engelse regering kent aan haar Australische kolonies een grote mate van autonomie toe. De Amerikaanse president Taylor overlijdt en wordt opgevolgd door Millard Fillmore. De Britse archeoloog Layard voltooit de blootlegging van de Assyrische paleizen in Babylon en Niniveh. |
||
| ► België |
Oostende - 11 oktober : Koningin Louise-Marie overlijdt. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Antwerpen : Joseph Callaerts wordt organist in de Jezuïetenkerk. Désiré Van Reysschoot wordt lid van de 'Société des Mélomanes'. o Léon de Burbure de Wesembeek : De slag bij Doggersbank, ode-symphonie (Dendermonde, 26 augustus) o François-Joseph Fétis : Messe de requiem, composé pour le service funèbre de la Reine des Belges (Brussel, 14 oktober) o Albert Grisar : Les porcherons (Parijs, 12 januari) o Jacques-Nicolas Lemmens : Nouveau Journal d'Orgue [1850 > 1852] o Adolphe Samuel : Roland à Roncevaux |
||
| ► Europese Muziek |
Berlijn : Adolf Bernhard Marx richt de Berlijnse Musikschule op. Richard Wagner publiceert onder pseudoniem zijn ophefmakende essay Das Judenthum in der Musik in het Neue Zeitschrift für Musik. o Franz Liszt : Prometheus o Richard Wagner : Lohengrin |
||
| 1851 | |||
| ► Wereld |
Louis Bonaparte organiseert een staatsgreep om de grondwet te wijzigen. De opstanden die uitbreken worden onderdrukt. Voor de Londense Great Exhibition (de eerste wereldtentoonstelling) wordt het prestigieuze Crystal Palace opgetrokken. In Australië wordt goud gevonden. De Amerikaanse krant The New York Times verschijnt voor de eerste keer. Herman Melville schrijft Moby Dick. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Brussel : Charles-Louis Hanssens [jeune] wordt dirigent van het orkest van de Muntschouwburg. |
||
| ► Europese Muziek |
Parijs : De Opéra-National heropent en verandert het volgende jaar haar naam in Théâtre-Lyrique. |
||
| 1852 | |||
| ► Wereld |
Na een overweldigende meerderheid van 97% te hebben behaald bij een volksstemming voor de herinvoering van het Franse keizerrijk, bestijgt de Louis-Napoleon als Keizer Napoleon III de Franse troon. Frankrijk herintroduceert de perscensuur. Groot-Brittannië erkent de onafhankelijkheid van de Zuidafrikaanse boerenrepubliek Transvaal. Opening van het door tsaar Nicolaas gestichte Hermitagemuseum in Sint-Petersburg. Harriet Beecher Stowe publiceert Uncle Tom's cabin. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Brussel : Charles de Bériot moet noodgedwongen zijn positie als vioolleraar opgeven vanwege toenemende gezichtsproblemen: in 1858 zal hij volledig blind worden. Gent - 7 februari : Charles-Pierre Hanssens wordt assistent van de Franse zangleraar Albert Dommange aan het Conservatorium. François-Auguste Gevaert vestigt zich in Parijs. o Albert Grisar : Le carillonneur de Bruges (Parijs, 20 februari) o Armand Limnander de Nieuwenhove : Requiem (Brussel) † Charles-Louis-Joseph Hanssens [l'aîné] (Brussel, 6 mei) |
||
| ► Europese Muziek |
Parijs : De Franse dirigent Jules Etienne Pasdeloup richt de Société des jeunes Artistes du Conservatoire op. Weimar : Franz Liszt organiseert een Berlioz-festival. & Franz Brendel : Geschichte der Musik in Italien, Deutschland und Frankreich. Von den ersten christlichen Zeiten bis auf die Gegenwart & Wilhelm von Lenz : Beethoven et ses trois styles |
||
| 1853 | |||
| ► Wereld |
Keizer Frans Jozef I van Oostenrijk overleeft een moordaanslag. Turkije verklaart de oorlog aan Rusland. Een Russisch vlooteskader verslaat in de Zwarte Zee de Turkse vloot. Architect Georges Haussmann wordt aangesteld als 'Préfet de la Seine' en hertekent het grondplan van Parijs. De tweede wereldtentoonstelling vindt gelijktijdig plaats in New York en Dublin. |
||
| ► België |
Brussel - 22 augustus : Kroonprins Leopold huwt Marie-Henriëtta, Aartshertogin van Oostenrijk. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Antwerpen : Joseph Callaerts wordt plaatsvervangend organist in de Kathedraal. |
||
| ► Europese Muziek |
New York : Oprichting van de pianofabriek Steinway & Sons. o Giuseppe Verdi : Il trovatore, La traviata |
||
| 1854 | |||
| ► Wereld |
Groot-Brittannië en Frankrijk verklaren Rusland de oorlog nadat ze met het Osmaanse Rijk een defensief en offensief verdrag hebben gesloten: de Krimoorlog is een feit. Oprichting van de Republikeinse Partij in de Verenigde Staten. Japan stelt zich open voor handel met de Verenigde Staten, waardoor er in het Westen een grote fascinatie ontstaat voor het verre oosten. Florence Nightingale verpleegt de gewonden van de Krimoorlog. Jakob en Wilhelm Grimm publiceren het eerste deel van hun Duitse woordenboek. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Brussel : Peter Benoit voltooit zijn studies aan het Conservatorium. Charles-Louis Hanssens [jeune] blijft directeur van de Muntschouwburg en beëindigt zijn opdracht als dirigent. |
||
| ► Europese Muziek |
o Hector Berlioz : L'Enfance du Christ o Giacomo Meyerbeer : L'Etoile du nord & Eduard Hanslick : Vom Musikalisch-Schönen & Simon Sechter : Die Grundsätze der musikalischen Komposition |
||
| 1855 | |||
| ► Wereld |
De Russische tsaar Nicolaas I sterft en wordt opgevolgd door zijn oudste zoon, de meer liberaal ingestelde Alexander II. De derde wereldtentoonstelling vindt plaats in Parijs als de Exposition Universelle. In de Krimoorlog trekken de geallieerden Sebastopol binnen. Walt Whitman publiceert Leaves of gras. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Antwerpen : Joseph Callaerts wordt organist aan de Kathedraal. |
||
| ► Europese Muziek |
Londen : George Grove organiseert de populaire 'Crystal Palace Saturday Concerts'. Weimar : Franz Liszt richt samen met vrienden het 'Neu-Weimar-Verein' op om de historische status van de stad uit te dragen en om de recente muzikale ontwikkelingen op de voet te volgen. Liszt publiceert in het Neue Zeitschrift für Musik zijn manifesto Berlioz und seine Haroldsymfonie. Gioacchino Rossini vestigt zich in Parijs. o Jacques Offenbach : Ba-ta-clan o Giuseppe Verdi : Les vêpres siciliennes |
||
| 1856 | |||
| ► Wereld |
De Vrede van Parijs maakt een einde aan de Krimoorlog tussen de Europese grootmachten en tsaristisch Rusland. James Buchanan wordt president van de VS. In Nepal wordt het Himalaya-gebergte opgemeten door George Everest en in de Neanderthalvallei worden de overblijfselen gevonden van een prehistorische mensensoort. Pierre Larousse publiceert de Nouveau dictionnaire de la langue française. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Brussel : Peter Benoit wordt dirigent van het Parktheater. Joseph Callaerts behaalt een eerste prijs orgel in de klas van Jacques-Nicolas Lemmens. |
||
| ► Europese Muziek |
Dresden : Oprichting van het Conservatorium. Madrid : Oprichting van het 'Teatro de la Zarzuela'. o Franz Liszt : Hungaria & Otto Jahn : W. A. Mozart † Robert Schumann (Endenich, 29 juli) |
||
| 1857 | |||
| ► Wereld |
Garibaldi vormt de Italiaanse Nationale Associatie. In Indië breekt een opstand uit die door de Britten bloedig wordt neergeslagen. Henrik Ibsen wordt directeur van het 'Norske Teatret' in Christiana. Charles Baudelaire publiceert Les fleurs du mal, Gustave Flaubert schrijft Madame Bovary. Beide schrijvers worden voor het gerecht gedaagd vanwege vermeende onzedelijkheid. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Brussel : Peter Benoit behaalt de Prix de Rome met Le meurtre d'Abel. Gent : Karel Miry wordt leraar compositie aan het Conservatorium. Parijs : Félix Aerts behaalt met o Karel Miry : Karel V (Gent, 29 januari) |
||
| ► Europese Muziek |
Manchester : De Engels-Duitse pianist en dirigent Charles Hallé organiseert zijn populaire reeks concerten. o Johannes Brahms : Pianoconcert nr. 1 in d, opus 15 o Richard Wagner : Wesendoncklieder |
||
| 1858 | |||
| ► Wereld |
Een moordaanslag op keizer Napoleon III van Frankrijk mislukt. Napoleon III en de Sardijnse minister-president Cavour tekenen een Frans-Italiaans pact in Plombières en bereiden zo een oorlog tegen Oostenrijk voor. De Franse verovering van Indochina begint. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Antwerpen : Léon de Burbure de Wesembeek wordt administrateur van de Academie voor Schone Kunsten. |
||
| ► Europese Muziek |
Londen : Na een brand wordt het Opera House herbouwd als 'Covent Garden Opera House'. |
||
| 1859 | |||
| ► Wereld |
Oorlog tussen Frankrijk en Oostenrijk in Italië: Napoleon III schendt met een wapenstilstand de beloften aan Cavour. Oostenrijk verliest Parma en Lombardije, maar behoudt Toscane en Modena. Een Franse onderneming begint de bouw aan het Suezkanaal. John Stuart Mill publiceert On liberty, waarin hij pleit voor individuele vrijheid. Charles Darwin publiceert zijn On the origin of species en verwekt zo grote opschudding. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Brussel : François-Joseph Fétis is voor één jaar directeur van de Koninklijke Academie. Parijs : Peter Benoit vestigt zich in Parijs [> 1863]. Gent : Désiré Van Reysschoot wordt dirigent van het muziekkorps van de 'garde civique'. o Peter Benoit : Le roi des Aulnes (Brussel, 2 december) o François-Auguste Gevaert : Le diable au moulin (Parijs, 13 mei) o Albert Grisar : Voyage autour de ma chambre (Parijs, 12 augustus) o Armand Limnander van Nieuwenhove : Yvonne (Parijs, 29 november) & Johan De Stoop : Liber Canticorum |
||
| ► Europese Muziek |
Londen : 2700 koorzangers voeren in het 'Crystal Palace' enkele oratoria van Händel uit ter ere van diens honderdste sterfdatum. Bijna 81.000 toeschouwers wonen het spektakel bij. |
||
| 1860 | |||
| ► Wereld |
Garibaldi verovert Palermo en Napels en aanvaardt Victor Emmanuel II als koning van Italië. Abraham Lincoln wordt verkozen tot president van Amerika. Multatuli veroordeelt met zijn roman Max Havelaar het kolonialisme. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Brugge : Jean-Baptiste Accolay wordt leraar aan het (latere) Stedelijke Muziekconservatorium [<1900]. |
||
| ► Europese Muziek |
o Franz von Suppé : Das Pensionat & Richard Wagner : Zukunftsmusik |
||
| 1861 | |||
| ► Wereld |
Wilhelm I volgt Friedrich Wilhelm IV op als Koning van Pruisen. Graaf Cavour opent het eerste Italiaanse parlement. De Italiaanse volksvertegenwoordiging roept op 18 februari het koninkrijk Italië uit met Victor Emmanuel II als staatshoofd en Turijn als hoofdstad. Doordat zeven staten zich afscheiden en de Geconfedereerde Staten van Amerika vormen, met Jefferson Davis als president, begint de Amerikaanse burgeroorlog. Louis Pasteur ontwikkelt zijn bacteriëntheorie. Charles Dickens publiceert Great expectations. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Brussel : Alphonse Mailly wordt pianoleraar aan het Conservatorium. o Peter Benoit : Le roi des Aulnes o François-Auguste Gevaert : La poularde de Caux (Parijs, 17 mei), Les deux amours (Baden-Baden, 31 juli) o Charles-Louis Hanssens [jeune] : Le siège de Calais (Brussel 20 maart) & Edouard Grégoir : Essai historique sur la musicque et les musiciens dans les Pays-Bas & Adolphe Samuel : Cours d'harmonie pratique et de basse chiffrée † Peter Van der Ghinste (Kortrijk, 21 oktober) |
||
| ► Europese Muziek |
Parijs : Jules Etienne Pasdeloup promoot met zijn 'Concerts Populaires de Musique Classique' zowel moderne als klassieke muziek. De Franse première van Richard Wagners opera Tannhäuser wordt verstoord door boegeroep. Weimar : Franz Liszt richt het 'Allgemeiner Deutsches Musikverein' op om de moderne Duitse muziek te promoten. |
||
| 1862 | |||
| ► Wereld |
Het nieuwe vorstendom Roemenië ontstaat. In Leipzig wordt besloten tot de oprichting van een arbeiderspartij. Otto von Bismarck wordt door Wilhelm I van Pruisen tot minister-president benoemd. De Amerikaanse Burgeroorlog tussen Unionisten en Geconfedereerden duurt voort en president Lincoln proclameert de afschaffing van de slavernij. Victor Hugo oogst groot succes met de publicatie van zijn roman Les misérables. Toergenjev portretteert met Vaders en zonen de archetypische nihilist. De vierde Wereldtentoonstelling vindt plaats in Londen. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Brussel : Léon de Burbure de Wesembeek wordt lid van de Koninklijke Academie. Nijvel : Félix Aerts wordt muziekleraar in de Staatsnormaalschool. Parijs : Peter Benoit wordt dirigent van het 'Théâtre des Bouffes Parisiens'. Johan De Stoop wordt dirigent van de 'Société de Sainte-Cécile'. o Albert Grisar : Le joaillier de Saint-James (Parijs, 17 februari), La chatte merveilleuse (Parijs, 18 maart) o Jacques-Nicolas Lemmens : Ecole d'Orgue basée sur le Plain-Chant Romain & Jean Andries : Précis de l’histoire de la musique depuis les temps le plus reculés, suivi de notices sur un grand nombre d’écrivains didactiques et théoriciens de l’art musical & Léon de Burbure de Wesembeek : Aperçu sur l'ancienne corporation des musiciens instrumentistes d'Anvers, dite de Saint Job et de Sainte Marie-Madeleine & Edouard Grégoir : Galerie biographique des artistes-musiciens belges du XVIIIme et du XIXme siècle |
||
| ► Europese Muziek |
Sint-Petersburg : Anton Rubinstein richt het Conservatorium op. o Giuseppe Verdi : La forza del destino |
||
| 1863 | |||
| ► Wereld |
Er begint een wereldwijde cholera-epidemie. In Genève wordt het Rode Kruis opgericht. De Poolse onafhankelijkheidsstrijd wordt de kop ingedrukt door Rusland en Pruisen. Baron Haussmann begint in Parijs met de aanleg van de grote boulevards; op het 'Salon des Refusés' zorgt Manets schilderij Le déjeuner sur l’herbe voor een schandaal. Alfred Nobel vindt het dynamiet uit. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Antwerpen : Joseph Callaerts volgt Jan Frans Volckerick op als stadsbeiaardier. |
||
| ► Europese Muziek |
Wenen : Johannes Brahms wordt benoemd tot dirigent van de Singakademie. |
||
| 1864 | |||
| ► Wereld |
In Londen richt Marx de 'Internationale Arbeiders Associatie' op, ofwel de Eerste Internationale. Einde van de Deense oorlog tegen Pruisen en Oostenrijk. Aartshertog Maximiliaan van Oostenrijk aanvaardt de Mexicaanse kroon. In Amerika wordt Lincoln opnieuw tot president verkozen en worden de Indianen verdreven naar reservaten. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Mexico : Constantin Bender krijgt de opdracht om het muziekkorps samen te stellen dat met de expeditie van Belgische vrijwilligers meetrok naar Mexico. |
||
| ► Europese Muziek |
München : Koning Ludwig II biedt de door schulden belaagde componist Richard Wagner onderdak. o Charles Gounod : Mireille o Jacques Offenbach : La belle Hélène † Giacomo Meyerbeer (Parijs, 2 mei) |
||
| 1865 | |||
| ► Wereld |
Frankrijk verklaart zich neutraal in een potentiële oorlog tussen Oostenrijk en Pruisen. De Amerikaanse president Abraham Lincoln wordt vermoord. Einde van de Amerikaanse burgeroorlog door de overgave van het Geconfedereerde leger; de slavernij wordt officieel afgeschaft. Lewis Caroll publiceert Alice in Wonderland. Jules Verne schrijft met De la terre à la lune de eerste science-fictionroman. |
||
| ► België |
Brussel - 10 december : Koning Leopold I overlijdt. Brussel - 17 december : Leopold I wordt opgevolgd door zijn zoon Leopold II. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Brussel : François-Joseph Fétis voltooit het postume werk van Meyerbeer: L'Africaine. Adolphe Samuel sticht de concertvereniging 'Les Concerts Populaires', naar het gelijknamige voorbeeld van Pasdeloup in Parijs [1853]. De kandidaten voor de Rome-prijs mogen hun cantate ook op een Nederlandse tekst componeren. Gustave Huberti wint met de cantate La fille de Jepthé de Prix de Rome. |
||
| ► Europese Muziek |
o Giaocomo Meyerbeer : L'Africaine o Richard Wagner : Tristan und Isolde |
||
| 1866 | |||
| ► Wereld |
Italië verklaart in juni de oorlog aan Oostenrijk. Oostenrijk wordt vervolgens vernietigend verslagen door Pruisen in de slag bij Königgrätz. In de Vrede van Wenen staat Oostenrijk Venetië af aan Italië. In Ierland breken de Fenian-opstanden uit, waarbij gevochten wordt voor onafhankelijkheid. Fjodor Dostojevski schrijft Schuld en boete. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Antwerpen : Peter Benoit kiest resoluut voor het Nederlands als taal voor zijn composities. Alphonse Goovaerts begint aan een lange carrière in de stadsbibliotheek, die hij in 1904 afsluit als rijksarchivaris-generaal. |
||
| ► Europese Muziek |
Madrid : Het orkest van Madrid wordt samengevoegd met het conservatoriumorkest en vormt vanaf nu de 'Sociedad de Conciertos'. o Bedrich Smetana : De verkochte bruid o Ambroise Thomas : Mignon |
||
| 1867 | |||
| ► Wereld |
De Hongaarse Landdag keurt de dubbelmonarchie met Oostenrijk goed. Keizer Franz Joseph I wordt gekroond tot koning van Hongarije. Garibaldi wordt gevangengenomen. Het eerste deel van Karl Marx’ Das Kapital verschijnt. Op de Parijse Exposition Universelle, de vijfde wereldtentoonstelling, wordt Japanse kunst tentoongesteld. Emile Zola schrijft de ophefmakende roman Thérèse Raquin. Henrik Ibsen schrijft het toneelstuk Peer Gynt. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Antwerpen - 3 juni : Peter Benoit wordt door de gemeenteraad aangesteld tot bestuurder (muziekdirecteur) van de Vlaemsche Muziekschool. Joseph Callaerts wordt aangesteld als orgelleraar. |
||
| ► Europese Muziek |
Kopenhagen : Niels Gade richt het Conservatorium op. |
||
| 1868 | |||
| ► Wereld |
Opstanden doen Isabella van Spanje het land uitvluchten. Haar kroon wordt door enkele Europese machten aangeboden aan Leopold van Hohenzollern, waardoor een politieke crisis ontstaat die tot de Frans-Pruisische oorlog zal leiden. In Amerika wordt president Johnson afgezet. Fjodor Dostojevski schrijft De idioot, Henri de Coster publiceert Tijl Uilenspiegel. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Lier : Theodoor Van Wassenhoven wordt aangesteld tot organist van de Sint-Gummaruskerk. |
||
| ► Europese Muziek |
Berlijn : Oprichting van de Berliner Philharmoniker. o Arrigo Boïto : Mefistofele o Ambroise Thomas : Hamlet o Richard Wagner : Die Meistersinger von Nürnberg † Gioachino Rossini (Parijs, 13 november) |
||
| 1869 | |||
| ► Wereld |
In Frankrijk neemt Napoleon III een parlementair regeringssysteem aan. Het Eerste Vaticaans Concilie vindt plaats. Na tien jaar graven wordt het Suezkanaal feestelijk geopend. De Russische scheikundige Dmitri Mendeljev stelt het periodisch systeem der scheikundige elementen op. Matthew Arnold publiceert Culture and anarchy, Jules Verne publiceert Vingt mille lieues sous les mers en Leo Tolstoj Oorlog en vrede. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Brugge : Hendrik Waelput wordt directeur van de muziekschool. Hij richt datzelfde jaar een vereniging op 'Concerts Populaires de Musique Classique' met een eigen orkest. |
||
| ► Europese Muziek |
Bamberg : De Duitse kerkmuzikant en -componist Witt richt het 'Allgemeine Deutscher Cäcilien-Verein' op om de reformatie van de kerkmuziek (zowel theoretisch als praktisch) te ondersteunen. |
||
| 1870 | |||
| ► Wereld |
Het eerste Vaticaans Concilie proclameert de onfeilbaarheid van de paus. Bismarck wil de verschillende Duitse staten verenigen en lokt daarvoor een oorlog uit met Frankrijk. Frankrijk verklaart de oorlog aan Pruisen, maar in september capituleert Napoleon III in Sedan. Het Franse keizerrijk wordt opgeheven en een voorlopige regering proclameert de Derde Republiek. Italiaanse troepen bezetten de Kerkelijke staat Rome en maken haar tot hoofdstad. De archeoloog Heinrich Schliemann ontdekt Troje. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Brussel : Willem De Mol organiseert een festival met Vlaamse muziek op 11 april. Hij wordt dirigent van het koorgezelschap 'Les Artisans réunis'. |
||
| ► Europese Muziek |
Parijs : Charles-Marie Widor wordt organist aan Saint-Sulpice, waar hij 64 jaar lang zal blijven. Wenen : Opening van het Conservatorium en de Grosse Musikvereinssaal. Eduard Hanslick wordt benoemd als de eerste 'professor ordinarius' in muziekgeschiedenis en -esthetiek. o Léo Delibes : Coppélia o Richard Wagner : Die Walküre |
||
| 1871 | |||
| ► Wereld |
Koning Wilhelm I van Pruisen wordt in Versailles aangeduid als keizer van Duitsland, Adolphe Thiers wordt gekozen tot hoofdbestuurder van Frankrijk. Na de lange belegering door de Pruisen in de winter van 1870-1871 keren in Parijs anarchisten, socialisten en arbeiders zich tegen de antirepublikeinse en asociale regering en stichten ze de Commune. De Frans-Duitse oorlog wordt in mei beëindigd met het verdrag van Frankfurt, vlak daarna wordt Parijs heroverd door Thiers waarop een wrede repressie begint. Frankrijk moet de Elzas teruggeven en ziet zich verplicht tot zeer hoge herstelbetalingen aan Duitsland. Voor de marxisten wordt de Commune het symbool van de klassenstrijd. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Antwerpen : Edward Keurvels wordt repetitor en begeleider in het Conservatorium. |
||
| ► Europese Muziek |
Londen : Bouw van de Royal Albert Hall. Parijs : Camille Saint-Saëns richt de 'Société Nationale de Musique' op. o Giuseppe Verdi : Aïda † Daniel-François Auber (Parijs, 13 mei) |
||
| 1872 | |||
| ► Wereld |
De keizers van Rusland, Duitsland en Oostenrijk-Hongarije sluiten een verbond. In Groningen wordt voor de eerste keer een vrouw toegelaten tot een Nederlandse universiteit. De Jezuïeten worden uit Duitsland verbannen. Claude Monet schildert met zijn Impression du soleil levant het eerste impressionistische schilderij. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Brussel - mei : De Belgische Staat koopt Fétis' bibliotheek en instrumentenverzameling. |
||
| ► Europese Muziek |
Bayreuth : De eerste steen van het door Richard Wagner ontworpen Festspielhaus wordt gelegd. Parijs : César Franck wordt benoemd als orgeldocent aan het Parijse Conservatorium. Wenen : Opening van de Bösendorfer-Saal, die de populairste concertzaal van Wenen wordt. Johannes Brahms wordt dirigent van de Gesellschaftskonzerte. Friedrich Nietzsche schrijft zijn eerste werk Die Geburt der Tragödie aus dem Geiste der Musik, en promoot daarmee de muziekdrama's van Richard Wagner. o Georges Bizet : L'Arlésienne |
||
| 1873 | |||
| ► Wereld |
Door de Cortes, het Spaanse parlement, wordt de eerste Spaanse republiek uitgeroepen. In de dubbelmonarchie Oostenrijk-Hongarije wordt het stemrecht veranderd ten gunste van de Duitstalige inwoners. Maarschalk MacMahon volgt Thiers op als president van Frankrijk, in september eindigt de Pruisische bezetting. Napoleon III sterft in ballingschap. De zesde wereldtentoonstelling vindt plaats in Wenen. |
||
| ► België |
Brussel - 17 augustus : De wet Coremans staat Vlamingen toe hun eigen taal voor de rechtbanken van de Vlaamse gewesten, maar nog niet in Brussel te gebruiken. De wet was het resultaat van een discussie over de zaak Coucke en Goethals. Deze arbeiders waren in 1865 ten onrechte veroordeeld, omdat ze geen woord van hun in het Frans gehouden proces hadden begrepen. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Brussel : Arthur De Greef trekt naar het Conservatorium. Eugène Ysaÿe krijgt vioolles van Wieniawsky. Emile Mathieu doet een derde poging met de cantate Torquato Tasso's dood om de Prix de Rome te winnen, maar grijpt weer naast de eerste prijs. Wel krijgt hij ter aanmoediging een reisbeurs voor twee jaar. Hij vestigt zich hiermee in Parijs waar hij dirigent wordt aan het 'Théâtre du Châtelet' [> 1875]. |
||
| ► Europese Muziek |
Wenen : Een 'Akademischer Wagner-Verein' wordt opgericht. |
||
| 1874 | |||
| ► Wereld |
In Spanje wordt de monarchie hersteld met de kroning van Alfonso XII. In Parijs wordt de eerste tentoonstelling van de impressionisten gehouden. Hans Christian Andersen publiceert zijn Sprookjes en vertellingen. De zevende wereldtentoonstelling vindt plaats in Dublin. |
||
| ► België |
Antwerpen - 3 juni : De nieuwe schouwburg aan de Kipdorpbrug wordt ingehuldigd als de Nederlandsche Schouwburg. De volgende dag worden de feestelijkheden naar aanleiding van deze gebeurtenis bijgewoond door Koning Leopold II, Koningin Maria-Hendrika en prinses Louisa. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Antwerpen : Gustave Huberti wordt muziekinspecteur bij de stadsscholen. Brugge : Op vraag van Leo Van Gheluwe wordt er beslist dat de Brugse Muziekschool voortaan de titel van Conservatorium zou dragen. Jules De Swert wordt door Richard Wagner als cello-solo gevraagd op de 'Bayreuther Festspiele'. o Karel Miry : Het arme kind & Peter Benoit : Verhandeling over de nationale toonkunde & Henri Conscience : Levenbeschrijving van Willem De Mol & Johan De Stoop : Treurzangen of lamentatiën van Jeremias & Edouard Grégoir : Notices biographiques des Artistes-Musiciens Belges et Néerlandais & Edouard Grégoir : Documents historiques relatifs à l’art et aux artistes-musiciens, dl. 2 & Edmond van der Straten : Le théâtre villageois en Flandre nr. 1 † Willem De Mol (Marseille (F), 9 september) |
||
| ► Europese Muziek |
o Modest Mussorgsky : Boris Godoenov |
||
| 1875 | |||
| ► Wereld |
In Frankrijk wordt de grondwet van de Derde Republiek aangenomen. De Britse premier Disraeli koopt een grote hoeveelheid aandelen in het Suezkanaal, waardoor Groot-Brittanië de grootste aandeelhouder wordt. Mark Twain publiceert The adventures of Tom Sawyer. Leo Tolstoj voltooit Anna Karenina. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Brugge : August Reyns wordt kapelmeester van de Kathedraal. |
||
| ► Europese Muziek |
Budapest : Franz Liszt wordt voorzitter van de pas opgericht Hongaarse Koninklijke Muziekacademie. Parijs : Opening van het nieuw ontworpen Théâtre National de l'Opéra in het Palais Garnier. o Georges Bizet : Carmen † Georges Bizet (Bougival, 3 juni) |
||
| 1876 | |||
| ► Wereld |
Alexander Bell demonstreert zijn uitvinding, de telefoon. In West-Europa komt een protestgolf op gang naar aanleiding van de massale afslachting van opstandige Bulgaren door de Turken. Servië en Montenegro verklaren de oorlog aan Turkije. De achtste wereldtentoonstelling vindt plaats in Philadelphia. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Brussel : François -Marie De Mol wordt eerste dirigent van de Vlaamse Schouwburg. o Peter Benoit : De pacificatie van Gent, Charlotte Corday (Antwerpen, 18 maart) o Jacques-Nicolas Lemmens : Trois sonates pour orgue o Pierre Thielemans : Les pélerins de Sainte-Anne-d’Auray o Edgar Tinel : Sonate voor vier handen & Edouard Grégoir : Panthéon musical populaire, dl. 1-5 & François-Joseph Fétis : Histoire générale de la musique, depuis les temps les plus reculés jusqu'à nos jours † Isidore-Séraphin De Vos (Gent, 30 maart) † Jacques Grégoir (Brussel, 28 oktober) † Augustin Peellaert (Brussel, 16 april) |
||
| ► Europese Muziek |
Bayreuth : De eerste volledige uitvoering van Richard Wagners tetralogie Der Ring des Nibelungen opent het nieuwe Festspielhaus. |
||
| 1877 | |||
| ► Wereld |
De Britse Koningin Victoria neemt de titel 'keizerin van India' aan. Rusland verklaart Turkije de oorlog en trekt Roemenië binnen als vergelding voor de Turkse wreedheden in de Balkan. Stéphane Mallarmé schrijft zijn gedicht L'Après-midi d'un faune. Thomas Edison ontwikkelt de fonograaf, de voorloper van de grammofoon. In Wimbledon wordt het eerste Engelse tennistoernooi gehouden. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Brussel : Edgar Tinel wint met zijn cantate Klokke Roeland de Prix de Rome. |
||
| ► Europese Muziek |
Wenen : Anton Bruckners Derde symfonie wordt op veel onbegrip onthaald. o Johannes Brahms : Symfonie nr. 2 in D, opus 73 o Gabriel Fauré : Requiem o Camille Saint-Saëns : Samson et Dalila o Peter Iljitsj Tsjajkovski : Het zwanenmeer |
||
| 1878 | |||
| ► Wereld |
Umberto I volgt zijn overleden vader Victor Emanuel II op als koning van Italië. Roemenië scheurt zich af van Turkije en wordt onafhankelijk. Turkse bevolkingsgroepen verlaten de Balkan, Turkije vraagt Rusland om wapenstilstand. Met het verdrag van Berlijn wordt de vrede getekend en worden Montenegro, Servië en Roemenië onafhankelijk. Paus Pius IX overlijdt en wordt opgevolgd door Leo XIII. De negende wereldtentoonstelling vindt plaats in Parijs. Friedrich Nietzsche verzamelt in Menschliches, Allzumenschliches enkele kritische opmerkingen over Wagner. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Brugge 19 - 20 augustus : Leo van Gheluwe organiseert een muziekfestival met op het programma werken van zichzelf, Benoit en Hendrik Waelput. Mechelen : Jacques-Nicolas Lemmens richt samen met Kanunnik Van Damme een school voor kerkmuziek op. Turnhout : Jan Aloïs Van Eyck wordt dirigent van de Orfeuskring. o Peter Benoit : De wereld in o Arthur De Greef : De marketentster o Jules De Swert : Die Albigenser (2 oktober, Sonnenberg) o Gustave Huberti : Willem van Oranjes dood & Léon de Burbure : De Antwerpsche ommegangen in de XIVe en de XVe eeuw, uitgegeven door ridder Leo de Burbure & François-Joseph Fétis : Biographie universelle des musiciens, 2e uitgave (Firmin-Didot), 1875 > 1878 & Edouard Grégoir : Bibliothèque musicale populaire, dl. 2 & Adolphe Samuel : Résumé sur les instruments de musique à l’exposition de Paris † Elisa Blaes (geboren Meert) (Brussel, 6 november) |
||
| ► Europese Muziek |
Frankfurt : Opening van het Conservatorium. |
||
| 1879 | |||
| ► Wereld |
De conservatieve republikein Jules Grévy wordt verkozen als nieuwe Franse president. De Tsjechen keren na zestien jaar terug in het Weense parlement. Groot-Brittanië heeft grote moeite om de Zoeloe-opstanden in Zuid-Afrika te bedwingen. Duitsland en Oostenrijk-Hongarije tekenen het Tweeverbond. Over de hele wereld heerst hongersnood als gevolg van mislukte oogsten in Groot-Brittanië, Ierland en China: alleen al in China en Indië sterven miljoenen mensen. |
||
| ► België |
Brussel : De nieuwe wet op het lager onderwijs wordt van kracht. Voortaan moet iedere gemeente minstens één neutrale school bezitten. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Antwerpen : Hendrik Waelput wordt dirigent aan de Koninklijke Schouwburg. Hij wordt leraar harmonie, contrapunt en fuga aan de Vlaamse Muziekschool [> 1885]. Berlijn : Eugène Ysaÿe wordt violist in het orkest van het Konzerthaus [> 1884]. Brussel : De zeventienjarige Arthur De Greef behaalt met grootste onderscheiding een eerste prijs piano aan het Conservatorium, samen met Isaac Albeniz. Gent - 10 april : Het Conservatorium wordt een staatsinstelling, grotendeels te danken aan de inspanningen van Gustave de Burbure de Wesembeek, die dan ook voorzitter wordt van de Administratieve Commissie. Leipzig : Na zijn studies aan het Antwerpse Conservatorium bij Peter Benoit trekt Jan Blockx naar Leipzig, waar hij een vriend wordt van Grieg en Sinding, en lessen volgt bij Reinecke. Luik : Hendrik Waelput wordt dirigent te Luik. Mechelen - 2 januari : de Ecole de Musique religieuse, het latere Lemmensinstituut, opent officieel de deuren. Naast stichter Jacques-Nicolas Lemmens zijn Peter Frans de Voght en Kanunnik Van Damme nauw betrokken bij de oprichting van dit instituut. o Peter Benoit : Het Dietse bloed, Humoristische jubelgroet, Jonkvrouw Kathelijne o Emile Mathieu : Le Hoyoux o Edgar Tinel : Grafgezangen & Edouard Grégoir : L’Art musical en Belgique sous les règnes de Léopold Ier et de Léopold II & Edouard Grégoir : Bibliothèque musicale populaire, dl. 3 & Edmond van der Straten : Lohengrin |
||
| ► Europese Muziek |
Londen : De eerste delen van de eerste editie van George Grove's Dictionary of music and musicians verschijnen. |
||
| 1880 | |||
| ► Wereld |
Frankrijk annexeert Tahiti. Er zijn spanningen tussen Frankrijk en Italië over Tunesië. De Boeren in Transvaal verklaren zich onafhankelijk van Groot-Brittanië, waarop de Boerenoorlog uitbreekt. In Keulen wordt de bouw van de Dom beëindigd door de afwerking van beide torens. Fjodor Dostojevski publiceert De gebroeders Karamazov. De tiende wereldtentoonstelling vindt plaats in Melbourne. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Alphonse Goovaerts boek Histoire et bibliographie de la typographie musicale dans les Pays-Bas wordt bekroond en gepubliceerd door de Koninklijke Academie van België. |
||
| ► Europese Muziek |
Barcelona : Oprichting van de eerste symfonische concertvereniging onder leiding van Jésus Monasterio. Salzburg : Stichting van de 'Internationale Stiftung Mozarteum'. o Alexander Borodin : In de steppen van Midden-Azië o Leo Delibes : Jean de Nivelles o Erik Satie : Gymnopédies & César Cui : La musique en Russie & Arthur Pougin : Biographie universelle des musiciens par F.-J. Fétis, Supplément et Complément, dl. 2 † Jacques Offenbach (Parijs, 5 oktober) |
||
| 1881 | |||
| ► Wereld |
Tsaar Alexander II wordt vermoord bij een bomaanslag. Zijn zoon en opvolger, Alexander III, voert een repressief beleid en schroeft vele van zijn vaders verlichte beleidslijnen terug. Oostenrijk, Duitsland en Rusland sluiten een geheim verbond voor drie jaar. In Egypte breekt opstand uit tegen de Europese invloed. Henry Stanley sticht in het Kongogebied Leopoldville. Groot-Brittanië erkent de onafhankelijkheid van de Republiek Zuid-Afrika (Transvaal). In Amerika wordt president Garfield doodgeschoten. Ibsen voltooit de roman Geesten. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Antwerpen : Edward Keurvels wordt aangesteld als orkestleider van de Nederlandsche Schouwburg. Joseph Tilborghs wordt leraar contrapunt en fuga in het Conservatorium. Emiel Wambach wordt muziekbestuurder van de St.-Gregoriusvereniging, Alphonse Goovaerts wordt er lid. Breslau : Frank Van der Stucken wordt kapelmeester. Brussel : Arthur De Greef wordt aangesteld als monitor piano en harmonie in het Conservatorium. In deze periode reist hij ook naar Liszt in Weimar en naar Saint-Saëns in Parijs om zijn pianospel te verfijnen. Hendrik Waelput wordt dirigent aan de Vlaamse Schouwburg. Leuven : Emile Mathieu wordt directeur van de Stedelijke Muziekschool. Mechelen : Edgar Tinel wordt benoemd als directeur van de 'École de musique religieuse', in opvolging van Jacques-Nicolas Lemmens. o François-Marie De Mol : Le chanteur de Médine (Brussel) o Jan Aloïs Van Eyck : Mijn laatste hoop o Hendrik Waelput : Hulde aan Conscience o Emile Wambach : Mozes op de Nijl † François Bernier (Brussel, 26 december) † Jacques-Nicolas Lemmens (Zemst, 30 januari) † Michiel Nihoul (Tongeren, 28 juli) † Jean Van den Acker (Rotterdam (N), 28 augustus) † Henri Vieuxtemps (Mustafa (Algerije), 6 juni) |
||
| ► Europese Muziek |
Parijs : Rodolphe Salis opent het cabaret 'Le Chat noir'. |
||
| 1882 | |||
| ► Wereld |
In Dublin wordt Lord Cavendish, de hoogste minister van Ierland, vermoord door extremistische vrijheidsstrijders. Groot-Brittanië bezet Egypte en Soedan. Na pogroms verlaten vele joden Polen en Rusland. Italië sluit zich aan bij een verdrag tussen Oostenrijk en Duitsland. Darwin en Garibaldi overlijden. Gaudi begint aan de bouw van de Sagrada Familia in Barcelona. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Antwerpen : Edward Keurvels wordt bevorderd tot eerste orkestmeester van de Nederlandsche Schouwburg. Hij tracht de lyrische drama's van zijn leraar Peter Benoit op te voeren, maar botst daarbij op een weigerachtige directie. |
||
| ► Europese Muziek |
Berlijn : Oprichting van de Berliner Philharmoniker. o Richard Wagner : Parsifal & Hugo Riemann : Musiklexicon |
||
| 1883 | |||
| ► Wereld |
Gevechten tussen Fransen en Chinees-Vietnamese troepen resulteren in de oprichting van Frans Indochina. In Frankrijk wordt de eerste auto op benzine getest. In Amsterdam vindt de opening van de elfde wereldtentoonstelling plaats. Friedrich Nietzsche schrijft Also sprach Zarathustra, Emile Verhaeren Les Flamandes. Karl Marx overlijdt. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Gent : Hendrik Waelput krijgt de leiding over het Muziekfestival. |
||
| ► Europese Muziek |
Londen : George Grove wordt de eerste directeur van het 'Royal College of Music'. Onder leiding van Dom Joseph Potier publiceren de Benedictijnen het Liber Gradualis. New York : Opening van de Metropolitan Opera. o Johannes Brahms : Symfonie nr. 3 in F, opus 90 o Emanuel Chabrier : España o Leo Delibes : Lakmé o César Franck : Le chasseur maudit & Henri Viotta : Lexicon der Toonkunst, dl. 2 † Richard Wagner (Venetië, 13 februari) |
||
| 1884 | |||
| ► Wereld |
Op de Koloniale Conferentie in Berlijn buigen de Europese mogendheden zich over de verdeling van Afrika en de afschaffing van de slavernij. Joris-Karl Huysmans schrijft zijn symbolistische roman A Rebours. Seurat maakt zijn eerste pointillistische schilderij. De twaalfde wereldtentoonstelling vindt plaats in New Orleans. |
||
| ► België |
Graaf Charles Woeste volgt August Beernaert op als voorzitter van de Belgische Katholieke Partij. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Antwerpen : Joseph Tilborghs wordt gevraagd als orgelexpert bij de bouw van het Anneessens-orgel in de Sint-Jacobskerk. New York (VS) : Frank Van der Stucken volgt Leopold Damrosch op als directeur van het gereputeerde mannenkoor de 'New York Arion Society'. o Peter Benoit : Kinderhulde aan een dichter o Jan Blockx : Vlaamse dansen o François-Marie De Mol : Le Chanteur de Médine (Marseille) o Emile Wambach : Yolande (Antwerpen, 23 april) |
||
| ► Europese Muziek |
Budapest : Voltooiing van de Hongaarse Nationale Opera. |
||
| 1885 | |||
| ► Wereld |
Belgisch Congo wordt gesticht als persoonlijk bezit van Leopold II. Servië eist land op van Bulgarije en valt zijn buurland binnen. Oostenrijk beschermt Servië en weet de gevechten te stoppen. In Chicago wordt de eerste wolkenkrabber gebouwd. De dertiende wereldtentoonstelling vindt plaats in Antwerpen. |
||
| ► België |
De Belgische Werkliedenpartij, onder leiding van Anseele, wordt opgericht. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Antwerpen : Jan Blockx wordt leraar harmonie aan het Conservatorium. |
||
| ► Europese Muziek |
Parijs : Oprichting van de Revue Wagnérienne. Stéphane Mallarmé is één van de redacteurs. Sint Petersburg : Mitrofan Beljajev richt de Russische Symfonieconcerten op. Oprichting van het Vierteljahrsschrift für Musikwissenschaft door Guido Adler, Philip Spitta en Friedrich Chrysander. o Johannes Brahms : Symfonie nr. 4 in e, opus 98 o César Franck : Variations symphoniques o Jules Massenet : Le Cid o Johann Strauss : Der Zigeunerbaron & Henri Viotta : Lexicon der Toonkunst, dl. 3 |
||
| 1886 | |||
| ► Wereld |
Bij de Vrede van Boekarest wordt de oorlog tussen Servië en Bulgarije beëindigd. Birma is geheel onder controle van Groot-Brittannië. De Duitse motortechnici Benz en Daimler ontwikkelen een voertuig aangedreven door een benzinemotor. In Groot-Brittanië wordt de Ierse vraag om zelfbestuur verworpen. In New York wordt het Vrijheidsbeeld onthuld, gebouwd door Gustave Eiffel en een kado van Frankrijk. De veertiende wereldtentoonstelling vindt plaats in Londen. |
||
| ► België |
Charleroi - 27 maart : In het Waalse industriebekken breken stakingen en rellen uit. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Brussel : Eugène Ysaÿe wordt aangesteld als vioolleraar aan het Conservatorium. |
||
| ► Europese Muziek |
Leipzig : Gustav Mahler wordt dirigent aan het Stadttheater. |
||
| 1887 | |||
| ► Wereld |
Generaal Boulanger pleegt een mislukte staatsgreep. De Franse president Grévy treedt af na een schandaal.Oostenrijk, Duitsland en Italië hernieuwen hun Driebond. In Groot-Brittanië viert Koningin Victoria haar gouden jubileum. Ludovic Zamenhof ontwikkelt een nieuwe taal, het Esperanto. Bouw van de Eiffeltoren in Parijs. Frederik Van Eeden publiceert De kleine Johannes. De vijftiende wereldtentoonstelling vindt plaats in Amsterdam. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Brugge : August Reyns' cantate Hymne aan Breydel en De Coninck wordt door de stad bekroond. |
||
| ► Europese Muziek |
Parijs : In het Eden-Théâtre vindt de eerste Franstalige opvoering plaats van Wagners Lohengrin: door de rellen die deze opvoeringen veroorzaakten, gaan slechts twee van de tien geplande opvoeringen door. o Emmanuel Chabrier : Le roi malgré lui o César Franck : Vioolsonate in A o Giuseppe Verdi : Otello |
||
| 1888 | |||
| ► Wereld |
Wilhelm I van Pruisen wordt opgevolgd door Friedrich III, die na zijn dood enkele maanden later opgevolgd wordt door keizer Wilhelm II. Brazilië schaft als laatste land van het Amerikaanse continent de slavernij af. In Rochester ontwikkelt George Eastman de eerste Kodak-films. August Strindberg schrijft Juffrouw Julie. De zestiende wereldtentoonstelling vindt plaats in Glasgow en in Melbourne. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Antwerpen - 26 april : Gerrit A.A. Wagner stelt in de grote zaal van de 'Cercle artistique' zijn eerste composities voor. Brussel : Eugène Ysaÿe sticht het 'Quatuor Ysaÿe', met ondermeer Matthieu Crickboom. Lodewijk De Vocht gaat na een jaar terug van het Brusselse Conservatorium naar Antwerpen. Gent : Jules De Swert wordt leraar cello aan het Conservatorium. Oostende : Jules De Swert wordt tweede dirigent van het Kursaalorkest. Rijsel - 23 juni : De door Eugène Pottier geschreven tekst van het socialistisch strijdlied De Internationale wordt door de Gentse componist Pierre Degeyter op muziek gezet. Het lied wordt in Rijsel gedrukt in een eerste oplage van 6.000 exemplaren. Troldhaugen (Noorwegen) : Arthur De Greef speelt in Griegs zomerhuis diens Eerste pianoconcerto voor. o Jan Blockx : Milenka (Brussel, 3 november) o Pierre De Geyter : L'internationale † Felix Aerts (Nijvel, 10 november) † Xavier van Elewyck (Tienen, 28 april) |
||
| ► Europese Muziek |
Amsterdam : Opening van het Concertgebouw. Budapest - oktober : Gustav Mahler wordt aangesteld als dirigent aan de Koninklijke Hongaarse opera. Friedrich Nietzsche publiceert met Der Fall Wagner zijn hevigste aanval op de figuur van Richard Wagner. Bayreuth : Claude Debussy bezoekt het Festspielhaus en woont er enkele Wagner-voorstellingen bij. o Nicolaj Rimski-Korsakov : Sheherazade o Richard Strauss : Don Juan & Comtesse de Mercy-Argenteau : César Cui. Esquisse critique |
||
| 1889 | |||
| ► Wereld |
In Parijs stichten socialistische partijen uit 20 landen de tweede Internationale. Henri Bergson publiceert zijn a-rationele Essai sur les données immédiates de la Conscience. Op de zeventiende wereldtentoonstelling in Parijs is de Eiffeltoren de grootste attractie. |
||
| ► België |
Brussel : De wet op de kinder- en vrouwenarbeid wordt ingevoerd. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Antwerpen : Joseph Callaerts en Joseph Tilborgs zijn nauw betrokken bij de bouw van het Schijvenorgel in de Kathedraal [> 1891]. Gerrit A.A. Wagner wordt gevraagd om het pas gestichte Antwerpsch Mannenkoor te dirigeren. Brussel : Arthur De Greef speelt Griegs pianoconcerto op de 'Concerts Populaires', onder leiding van de componist. Edgar Tinel volgt Karel Miry op als inspecteur voor het Vlaamse muziekonderwijs. Paul Gilson behaalt de Prix de Rome met zijn cantate Sinaï; Lodewijk Mortelmans behaalt samen met Paul Lebrun een gedeelde tweede prijs. Parijs : Op de wereldtentoonstelling leidt Frank Van der Stucken het eerste "all American-program". Frans De Coninck wordt kapelmeester van het 1e Linie. Gustave Huberti begeleidt tijdens de 'Bayreuther Festspiele' in Villa Wahnfried Blauwaert aan de piano, in fragmenten uit Benoits De Oorlog en in enkele eigen liederen. o Peter Benoit : De Rijn, Mijn moederspraak o Joseph Callaerts : Le retour imprévu (Antwerpen) o Jules De Swert : Nordseefahrt (12 september, Oostende) o Paul Gilson : Humoresque, Prélude, mazurka et mélopée, Nocturne & Peter Benoit : De Vlaamsche Muziekschool van Antwerpen. Hare geschiedenis, hare inrichting, hare toekomst † Léon de Burbure de Wesembeek (Antwerpen, 8 december) † Karel Miry (Gent, 3 oktober) |
||
| ► Europese Muziek |
Londen : George Bernard Shaw wordt muziekcriticus bij The Star. Parijs : Op de Exposition Universelle horen Claude Debussy en anderen oriëntaalse muziek. o César Franck : Symfonie in d o Gustav Mahler : Symfonie nr. 1 in D o Richard Strauss : Tod und Verklärung |
||
| 1890 | |||
| ► Wereld |
Minister-president Otto von Bismarck wordt door Wilhelm II gedwongen tot ontslag. De Duitse Rijksdag verwerpt een voorstel tot verlenging van de anti-socialistenwet. Koning Willem III van Nederland wordt opgevolgd door Koningin Emma, die het regentschap waarneemt tot Willems dochter Wilhelmina de troon kan bestijgen. De cavalerie van de Verenigde Staten de verslaat de Sioux-Indianen bij Wounded Knee. Henrik Ibsen schrijft Hedda Gabler. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Antwerpen : Het orkest van het 'Théâtre Royal Français' gaat in staking. Directeur Olive Lafon geeft een veertigtal orkestleden hun ontslag en vult zijn orkest aan met muzikanten uit Brussel en andere steden. Plots staat een groep doorwinterde operamuzikanten op straat. De afgevaardigde van het orkest, fagottist Leonard Verdonck, neemt contact op met Edward Keurvels, die - zoals bekend in Antwerpen - lyrische drama's op het podium van de Nederlandsche Schouwburg wil brengen. Frans Van Doeselaer, de directeur van de Nederlandsche Schouwburg, ziet een uitbreiding van het schouwburgorkest zitten, op voorwaarde dat er voldoende financiële steun gevonden wordt. |
||
| ► Europese Muziek |
o Pietro Mascagni : Cavalleria rusticana o Peter Tsjajkovski : Schoppenvrouw † César Franck (Parijs, 8 november) |
||
| 1891 | |||
| ► Wereld |
Frankrijk en Rusland tekenen een vriendschapsverdrag nadat Duitsland, Italië en Oostenrijk-Hongarije hun banden bevestigen voor de duur van twaalf jaar. In Rusland heerst hongersnood. Paus Leo XIII vaardigt de encycliek Rerum novarum uit. Begin van de bouw van de Transsiberische spoorlijn tussen Moskou en Vladivostok. De bevolking van de Verenigde Staten overschrijdt de kaap van 50 miljoen. Knut Hamsun publiceert Honger, Sir Arthur Conan Doyle schrijft De avonturen van Sherlock Holmes. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Antwerpen : Flor Alpaerts begint aan zijn professionele loopbaan als violist, bij het orkest van het Vlaams Lyrisch Toneel. Later gaat hij werken bij de Franse Opera en vanaf 1894 bij de orkesten van de Koninklijke Harmonie Maatschappij en van de Volksconcerten. |
||
| ► Europese Muziek |
Hamburg - april : Gustav Mahler wordt dirigent van het Stadttheater. New York : Opening van Carnegie Hall. o Johannes Brahms : Klarinettrio in a, opus 114, Klarinetkwintet in b, opus 115 o Antonin Dvorak : Requiem o César Franck : Les béatitudes o Sergei Rachmaninov : Pianoconcerto nr. 1 in fis, opus 1 |
||
| 1892 | |||
| ► Wereld |
Duitsland sluit handelsverdragen met Oostenrijk-Hongarije, België, Italië en Zwitserland. In Frankrijk ontstaat een schandaal rond de bouw van het Panamakanaal. In New York opent Ellis Island de deuren, met de bedoeling om de Europese immigranten op te vangen. Californië wordt getroffen door een enorme aardbeving. Maurice Maeterlinck schrijft Pelléas et Mélisande. |
||
| ► België |
België onderdrukt een opstand van Arabische slavendrijvers in de kolonie Opper-Kongo. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Brussel : Constantin Bender wordt benoemd tot inspecteur van de militaire muziekkorpsen. Gent : Jozef Vandermeulen wordt dirigent van de harmonie Vooruit. Mechelen : Jef Denyn zorgt met zijn avondconcerten als stadsbeiaardier voor heel wat publiek. Oostende : Léandre Vilain wordt organist aan de Sint-Petrus-en-Pauluskerk, later ook van het Kursaal. o Paul Gilson : Mélodies Ecossaises, La mer (Brussel, 20 maart) o Edgar Tinel : De vijfstemmige Mis o Emiel Wambach : Schouwspeldans & Prosper Claeys : Histoire du Théâtre à Gand & Huibrecht Melis : Peter Benoit. Eenige woorden over zijn leven, zijne werken en zijne School & Maurits Sabbe : Peter Benoit & Emiel Schiltz : Benoit en zijne school † Arnold Joseph Blaes (Brussel, 11 januari) † Armand Limnander de Nieuwenhove (Moignanville (F), 15 augustus) † Gerrit Wagner (Antwerpen, 24 november) † Jérôme Wilder (Parijs (F), 8 september) |
||
| ► Europese Muziek |
Wenen : Guido Adler en anderen organiseren de Internationale Ausstellung für Musik- und Theaterwesen. o Anton Bruckner : Symfonie nr. 8 in c o Ruggiero Leoncavallo : I Pagliacci o Jules Massenet : Werther o Peter Tsjajkovski : De notenkraker |
||
| 1893 | |||
| ► Wereld |
In Parijs vinden terroristische aanslagen van anarchisten plaats. Het Brits Hogerhuis verwerpt opnieuw de Ierse vraag om onafhankelijkheid. In Praag stijgt de anti-Duitse stemming. Frankrijk legt Dahomey zijn protectoraat op. De achttiende wereldtentoonstelling vindt plaats in Chicago. Victor Horta bouwt in Brussel zijn eerste huis in Art Nouveau-stijl, ook Frank Lloyd Wright voert zijn eerste ontwerpen uit. Edvard Munch schildert De schreeuw. |
||
| ► België |
Brussel : Het algemeen meervoudig stemrecht wordt ingevoerd. Alle Belgische mannen, ouder dan 25 jaar, zijn vanaf nu stemgerechtigd. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Antwerpen - 20 februari : De Antwerpse bas Henry Fontaine stuurt een verzoekschrift naar het Antwerpse College van Burgemeester en Schepenen betreffende de oprichting van een Vlaamse Opera. In de pers verschijnen de eerste berichten en geruchten over de stichting van een operavereniging. |
||
| ► Europese Muziek |
Parijs : Pianiste Marie Jaëll geeft een zesdelig concertrecital in de Salle Pleyel-Wolff waarop alle pianosonates van Beethoven gespeeld worden. |
||
| 1894 | |||
| ► Wereld |
Duitsland en Rusland ondertekenen een handelsverdrag. De Joodse officier Alfred Dreyfus wordt in een twijfelachtig proces (en zoals later blijkt ten onrechte) beschuldigd van staatsverraad en wordt verbannen. Nikolaas II volgt Alexander III op als tsaar van Rusland en blijft dezelfde conservatieve en antisemitische politiek voeren als zijn vader. Gabriele D'Annunzio publiceert zijn modernistische roman Il trionfo della morte. De negentiende wereldtentoonstelling vindt plaats in San Francisco. |
||
| ► België |
Aalst - 9 december : De tegenstrevers Adolf Daens en Charles Woeste zijn in de tweede stemronde in het kiesdistrict Aalst beiden verkozen voor het parlement. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Antwerpen : Emiel Wambach wordt benoemd tot kapelmeester van de Kathedraal [> 1912]. Jan Broeckx wordt tweede violist in het strijkkwartet De Kapel [> 1914]. |
||
| ► Europese Muziek |
Guido Adler lanceert de Denkmäler der Tonkunst in Österreich. |
||
| 1895 | |||
| ► Wereld |
Sigmund Freud publiceert zijn Studien über Hysterie en introduceert daarmee voor de eerste keer zijn gedachten omtrent psychoanalyse. Auguste en Louis Lumière construeren de eerste ciné-camera en projector en geven een eerste filmvoorstelling. Wilhelm Röntgen ontdekt de X-straling. Oscar Wilde wordt schuldig bevonden aan homoseksualiteit. De twintigste wereldtentoonstelling vindt plaats in Atlanta. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Brugge : Leo Van Gheluwe sticht de Vereniging der Koncerten van het Muziekkonservatorium. |
||
| ► Europese Muziek |
Londen - 25 augustus : Robert Newman organiseert in Queen's Hall de eerste serie Promenadeconcerten ('Proms') onder leiding van Henry J. Wood. o Gustav Mahler : Symfonie nr. 2 - Auferstehung o Richard Strauss : Till Eulenspiegel |
||
| 1896 | |||
| ► Wereld |
Bewijzen omtrent de onschuld van Richard Dreyfus worden achtergehouden. Italiës pogingen om de onafhankelijke natie Ethiopië te veroveren eindigen met een Italiaanse nederlaag. Japan wordt geteisterd door een zware aardbeving. Theodor Herzl publiceert het zionistisch manifest Der Judenstaat. In Athene worden de eerste moderne Olympische Spelen gehouden. Hongarije viert zijn duizendjarig bestaan. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Antwerpen : Edward Keurvels sticht de Dierentuinconcerten. Willem De Latin wordt benoemd tot hulpleraar orgel aan het Conservatorium [> 1941]. Julius Schrey begint zijn carrière als eerste viool en koorrepetent aan het Nederlands Lyrisch Toneel. |
||
| ► Europese Muziek |
Parijs : Vincent d'Indy richt de Scola Cantorum op. o Gustav Mahler : Lieder eines fahrenden Gesellen o Giaocomo Puccini : La bohème o Richard Strauss : Also sprach Zarathustra † Anton Bruckner (Wenen, 11 oktober) |
||
| 1897 | |||
| ► Wereld |
De Tsjechische taal wordt in Bohemen gelijkgesteld aan het Duits als ambtelijke voertaal. Op initiatief van Theodor Herzl vindt het eerste zionistische congres plaats. In Egypte komt het tot massabetogingen tegen de Britse overheersing, terwijl Koningin Victoria haar diamanten jubileum viert. De Belg Adrien de Gerlache raakt ingesloten door pakijs in Antarctica en moet er noodgedwongen overwinteren. De eenentwintigste wereldtentoonstelling vindt plaats in Brussel. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Antwerpen - 12 september : Tijdens het feestconcert, voor het Koninklijk Vlaams Conservatorium, dirigeerde Mortelmans Benoits Feestzang en zijn gelegenheidswerk Hulde aan Peter Benoit. |
||
| ► Europese Muziek |
Parijs : Oprichting van de populaire Concerts Lamoureux. Wenen : Gustav Mahler wordt dirigent aan de Hofoper. o Vincent d'Indy : Fervaal o Dukas : L'apprenti sorcier o Richard Strauss : Don Quixote † Johannes Brahms (Wenen, 3 april) |
||
| 1898 | |||
| ► Wereld |
Emile Zola schrijft J'accuse, een open brief naar de Franse president betreffende de Dreyfus-affaire. De Verenigde Staten verklaren de oorlog aan Spanje en bezetten Cuba, de Filippijnen en Puerto Rico. In Wenen wordt een revolutionaire tentoonstelling gehouden van Jugendstil-kunst. Marie Curie ontdekt het radium. |
||
| ► België |
Brussel - 18 april : De wet op het taalgebruik in officiële wetteksten, de zogenoemde Gelijkheidswet, wordt ingevoerd. Het Nederlands wordt zo de tweede officiële taal van België. De Nederlandse tekst van wetten en koninklijke besluiten hebben voortaan dezelfde juridische waarde als de Franse. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Antwerpen : De Antwerpsche Muziekschool verkrijgt de status van Koninklijk Vlaams Muziekconservatorium. Peter Benoit blijft er directeur. |
||
| ► Europese Muziek |
Wenen : Guido Adler volgt Edward Hanslick op als muziekprofessor. George Bernard Shaw publiceert The perfect Wagnerite. o Nicolaj Rimski-Korsakov : Sadko o Richard Strauss : Ein Heldenleben |
||
| 1899 | |||
| ► Wereld |
Dreyfus wordt vrijgesproken bij presidentieel besluit. De Tweede Boerenoorlog breekt uit tussen Zuid-Afrikaanse Boeren en Britse troepen. Tsaar Nikolaas II onderdrukt opstanden in Finland. In Den Haag komen zesentwintig landen bijeen om de eerste Vredesconferentie bij te wonen. Sigmund Freud publiceert Die Traumdeutung. De tweeëntwintigste wereldtentoonstelling vindt plaats in Parijs. |
||
| ► België |
Brussel : De wet op de veiligheid en gezondheid van werknemers wordt ingevoerd. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Antwerpen : Er wordt een Mortelmans-festival georganiseerd waarop symfonische werken als Lente-Idylle, Homerische Symfonie en Mythe der Lente enthousiast worden onthaald. Tijdens de Van Dyck-feesten wordt Armand Timmermans gevraagd om het verplichte koorwerk te schrijven voor de internationale samenzangwedstrijd: Gevloekt zij den oorlog. Emiel Wambach wordt leraar Antieke Muziek aan het Conservatorium. Gent : Emiel Hullebroeck sticht het A Capellakoor. Het koor behaalt prijzen op internationale concoursen in Brest, Rijsel, Reims en Parijs. Liverpool : Emile Mathieu wordt uitgenodigd om in 'New Brighton Tower' een concert met Belgische muziek te leiden. o Arthur Van Oost : Het minnebrugje (Antwerpen, 24 januari) o Emile Wambach : Quinten Matsys (Antwerpen, 16 december) † Pierre De Mol (Aalst, 2 juli) † Charles-Pierre Hanssens (Gent, 31 mei) † Theodoor Van Wassenhoven (Lier, 6 augustus) |
||
| ► Europese Muziek |
o Edward Elgar : Variations for orchestra, 'Enigma' o Maurice Ravel : Pavane pour une infante défunte o Arnold Schönberg : Verklärte Nacht † Johann Strauss Jr (Wenen, 3 juni) |
||
| 1900 | |||
| ► Wereld |
Umberto I van Italië wordt vermoord en wordt opgevolgd door zijn zoon Victor Emmanuel III. De Chinese Boxeropstand breekt uit. Graaf Ferdinand von Zeppelin test zijn eerste luchtschip. De tweede Olympische Spelen worden geopend in Parijs. De drieëntwintigste wereldtentoonstelling vindt plaats in New York. |
||
| ► België |
Brussel - 10 maart : Met de wet op de arbeidsovereenkomst wordt de gehuwde vrouw gemachtigd haar eigen loon te verdienen. Brussel - 27 mei : Bij de eerste verkiezingen volgens algemeen meervoudig mannenkiesrecht winnen de liberalen ten koste van de katholieken, die echter hun meerderheid behouden. Voor het eerst hebben alle arbeiders kiesrecht, maar de stemmen van rijkere burgers wegen zwaarder door. 2 oktober : De latere Koning Albert I huwt Elisabeth van Beieren. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Antwerpen : Emiel Wambach wordt leraar harmonie aan het Conservatorium. Edward Keurvels wordt er benoemd tot secretaris. Julius Schrey wordt tweede dirigent van het Nederlands Lyrisch Toneel. Brugge - 20 oktober : Karel Mestdagh volgt Leo Van Gheluwe op als directeur van het Conservatorium. Brussel : August De Boeck wordt organist van de Karmelietenkerk [> 1920]. Paul Gilson wordt aangesteld als leraar harmonie in het Conservatorium [> 1909]. o Jan Blockx : Thijl Uilenspiegel (Brussel, 12 januari) o Paul Gilson : Symfonische ouverture nr. 1, Méditation élégiaque & Peter Benoit : Algemeen leerplan van het Koninklijk Vlaamsch Conservatorium & Albert Soubies : † Ferdinand Van Durme (Eksaarde, 2 juli) |
||
| ► Europese Muziek |
o Edward Elgar : The dream of Gerontius o Giacomo Puccini : Tosca o Jean Sibelius : Finlandia |
||
| 1901 | |||
| ► Wereld |
Na een regering van 63 jaar overlijdt de Britse Koningin Victoria. Haar oudste zoon wordt gekroond als Edward VII. In Polen neemt de culturele onderdrukking door Duitstalige en Russische bevolkingsgroepen toe. In Engeland wordt de Labour Party opgericht. Thomas Mann schrijft Die Buddenbrooks. De eerste Nobelprijzen worden uitgereikt. |
||
| ► België |
Antwerpen - 28 april : De eerste officieuze voetbalwedstrijd tussen België en Nederland wordt door België gewonnen met 8-0. As - 2 augustus : In As haalt de geoloog en mineraloog André Dumont steenkool naar boven. De Limburgse ondergrond blijkt vol 'zwart goud' te zitten. Brussel - 18 oktober : De Belgische feministe Louise van den Plas start een campagne voor de invoering van het vrouwenkiesrecht. Gent - 15 mei : De Gentse hoogleraar in de plantkunde Jules MacLeod houdt een opmerkelijke redevoering over de beoefening der wetenschappen en het gebruik van de Nederlandse taal. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Antwerpen : Jan Blockx volgt Peter Benoit op als directeur van het Conservatorium. Lodewijk Mortelmans wordt leraar contrapunt en fuga. Emiel Wambach wordt leraar harmonie. Flor Alpaerts studeert als een van de eersten af aan het Koninklijk Vlaams Conservatorium. Er wordt een Alpaerts-festival georganiseerd. Op 18 december vertolkt Willem De Latin het Concerto voor orgel en orkest van Jozef Callaerts op een concert georganiseerd door de Koninklijke Maatschappij van Dierkunde. Jules Falck wordt verbonden aan het 'Théatre royal' [> 1914]. |
||
| ► Europese Muziek |
Wenen : Oprichting van Universal Edition. o Gustav Mahler : Symfonie nr. 4 & Charles Collin : Pierre Thielemans, conférence faite à Guingamp au Congrès de l’Union régionaliste bretonne le jeudi 30 août 1900 † Giuseppe Verdi (Milaan, 27 januari) |
||
| 1902 | |||
| ► Wereld |
Duitsland, Oostenrijk en Italië verlengen hun al jaren oude bijstandsverdrag. Groot-Brittannië en Japan tekenen een alliantieverdrag. Hierdoor wordt Japan voor het eerst door een westerse mogendheid als gelijkwaardig erkend. De leiders van de opstandige Boeren in Zuid-Afrika geven zich over aan de Britse kroonkolonie en beëindigen zo de Boerenoorlog. |
||
| ► België |
Brussel - 11 februari : Een grote socialistische demonstratie voor algemeen kiesrecht ontaardt in bloedige rellen. Brussel - 14 april : Grote onrust ontstaat wanneer de socialistische Belgische Werkliedenpartij de algemene staking uitroept om algemeen kiesrecht af te dwingen. Brussel - 25 mei : Bij de kamerverkiezingen wint de katholieke partij. De sociaal bewogen priester Adolf Daens, oprichter en leider van de Christelijke Volkspartij, wordt verkozen. Spa - 19 september : Overlijden van Koningin Marie-Henriëtta. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Antwerpen : Paul Gilson wordt aangesteld als leraar harmonie in het Conservatorium [> 1909], Lodewijk Mortelmans wordt leraar contrapunt en fuga. Edward Keurvels sticht het Peter Benoitfonds, ter promotie van Benoits werken. Keurvels wordt opnieuw dirigent van de Antwerpse opera [> 1908]. Arthur de Hovre wordt orgelleraar aan het Conservatorium [> 1931]. Brussel : Emile Wambach volgt Jozef Mertens op als inspecteur voor het Waalse muziekonderwijs. Jozef Vandermeulen componeert op vraag van de Belgische werkliedenpartij de cantate Op de Groeninghekouter. Arthur Wilford geeft Het Vlaamsche lied uit, een abonnementsreeks waarin hij meer dan 200 liederen publiceerde van gevestigde namen. o August De Boeck : Winternachtsdroom (Antwerpen, 20 december) o Lodewijk De Vocht : Groeningens grootheid o Emile Ergo : Hulde aan de Nijverheid o Paul Gilson : La captive, Saxofoonconcerto's nr. 1 & nr. 2, Rooversliefde o Karel Mestdagh : De zege van Groeninge (17 augustus) o Oscar Roels : De Vlaamsche Nacht en Zangersgroet (13 juli, Gent) o Joseph Ryelandt : Caecilia (Antwerpen) |
||
| ► Europese Muziek |
Amsterdam : In het Concertgebouw vindt het driedaagse Nederlands Muziekfeest plaats. o Claude Debussy : Pelléas et Mélisande o Gustav Mahler : Symfonie nr. 3 o Jean Sibelius : Symfonie nr. 2 in D, opus 43 |
||
| 1903 | |||
| ► Wereld |
In Amsterdam en in andere steden van Nederland breken solidariteitsstakingen uit, massale ontslagen volgen. De Britse regering voert een harde campagne tegen het koloniale beleid van de Belgische Koning Leopold II. De onafhankelijkheid van Panama wordt uitgeroepen. De gebroeders Wright vliegen voor de eerste keer door de lucht met een gemotoriseerd vliegtuig. Maurice Garin wint de eerste Tour de France. Voor het eerst wordt een volledige symfonie op fonoplaten vastgelegd: de Vijfde symfonie van Beethoven door de Berliner Philharmoniker. |
||
| ► België |
Brussel - 11 maart : Priester Daens houdt zijn eerste rede in de nieuw verkozen Kamer en valt daarbij de conservatieve Katholieke Partij aan. Brussel - 21 oktober : De Koninklijke Academie voor Taal en Letterkunde bekroont de priester-dichter Guido Gezelle voor zijn bundel Rijmsnoer. Brussel - 24 december : De wet op arbeidsongevallen wordt ingevoerd. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Antwerpen : Flor Alpaerts wordt benoemd als leraar notenleer in het Conservatorium. Leo Boucherij en Lode Baekelmans stichten de Liederavonden voor het Volk. |
||
| ► Europese Muziek |
Amsterdam : Gustav Mahler dirigeert in het Concertgebouw. o Erik Satie : Trois morceaux en forme de poire † Hugo Wolf (Wenen, 22 februari) |
||
| 1904 | |||
| ► Wereld |
Frankrijk en Groot-Brittannië sluiten de Entente Cordiale, een verdrag dat een einde maakt aan de koloniale geschillen. Het internationale protest tegen het optreden van Belgische beambten in Kongo neemt toe. Japan verklaart Rusland de oorlog en brengt het tsaristische rijk zware klappen toe. De vierentwintigste wereldtentoonstelling vindt plaats in Louisiana, waar ook de derde, rampzalige editie van de Olympische Spelen doorgaat. |
||
| ► België |
Brussel - 18 maart : Een kamercommissie begint met de behandeling van het wetsvoorstel van Edward Coremans over de vernederlandsing van het middelbaar onderwijs. Brussel - 3 juli : Een Brits rapport klaagt de wantoestanden in de Belgische kolonie Kongo aan. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Antwerpen : Karel Candael sticht het koor De Zangkapel. Armand Timmermans schrijft de cantate Vaderlandsch Zangdicht op vraag van het gemeentebestuur voor de Nationale Feestdag. |
||
| ► Europese Muziek |
o Leos Janacek : Jenufa o Gustav Mahler : Symfonie nr. 5 o Giacomo Puccini : Madama butterfly † Antonin Dvorak (Praag, 1 mei) |
||
| 1905 | |||
| ► Wereld |
In Sint-Petersburg schieten soldaten op een massademonstratie die op weg was naar het tsaristische winterpaleis om een petitie aan te bieden. In Moskou breken arbeidersopstanden uit. De Japanse vloot brengt de Russische Oostzeevloot een vernietigende nederlaag toe. Matrozen van de Russische pantserkruiser Potemkin nemen het heft in eigen handen. In het Amerikaanse Portsmouth tekenen Japan en Rusland een vredesverdrag. De vijfentwintigste wereldtentoonstelling vindt plaats in Luik. Albert Einstein publiceert revolutionaire artikels over de Brownse beweging, het foto-elektrisch effect en de speciale relativiteittheorie. |
||
| ► België |
Brussel - 21 februari : Ruim 80.000 Belgische mijnwerkers leggen het werk neer in navolging van een staking in het Ruhrgebied. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Antwerpen : Karel Candael neemt de leiding over van de Liederavonden voor het Volk, die twee jaar eerder waren begonnen door Leo Boucherij en Lode Baekelmans. Brussel : Robert Herberigs behaalt een tweede Romeprijs. Eugène Ysaÿe speelt op een concerttournee in de Verenigde Staten 120 concerten op een half jaar tijd. o Jan Blockx : Symfonisch drieluik o Lodewijk De Vocht : Avondschemering o Paul Gilson : La princesse Rayon de Soleil [Franstalige versie van Prinses Zonneschijn] (Brussel, 9 september), Ludus pro patria o Lodewijk Mortelmans : De Merode cantate o Joseph Ryelandt : Gethsemani o Edgar Tinel : Te Deum o Jozef Vandermeulen : Le dolmen en De Vlasgaard (Gent, 8 oktober) o Arthur Van Oost : Het paradijs o Emile Wambach : Aan Belgenland & N.N. : Peter Benoit-fonds. Gesticht te Antwerpen op 17 Oogst 1902. Jaarboek over 1904-1905 |
||
| ► Europese Muziek |
o Claude Debussy : La mer o Manuel de Falla : La vida breve o Franz Lehar : Die lustige Witwe o Gustav Mahler : Kindertotenlieder o Richard Strauss : Salome |
||
| 1906 | |||
| ► Wereld |
Europese diplomaten openen een internationale conferentie over Marokko. Tsaar Nicolaas II maakt de opening van de Rijksdoema bekend: voor het eerst in de geschiedenis van Rusland komt er een volksvertegenwoordiging bijeen. In Parijs wordt de joodse officier Richard Dreyfus vrijgesproken en gerehabiliteerd. De Indiase advocaat Gandhi propageert lijdzaam verzet op een meeting in Johannesburg. San Francisco wordt getroffen door een zware aardbeving, in Italië is een uitbarsting van de Vesuvius. |
||
| ► België |
Antwerpen - 11 maart : Vooraanstaande Vlamingen ondertekenen een Antwerps manifest om de vernederlandsing van het vrij middelbaar onderwijs te bepleiten. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Antwerpen : Flor Alpaerts wordt dirigent van de Nederlandse Schouwburg [> 1912]. Eerste Belgische uitvoering van Bachs Johannespassie, o.l.v. Lodewijk Ontrop. |
||
| ► Europese Muziek |
o Gustav Mahler : Symfonie nr. 6 in a o Sergej Rachmaninov : Francesca di Rimini & Ferruccio Busoni : Entwurf einer neuen ästhetik der Tonkunst |
||
| 1907 | |||
| ► Wereld |
De Russische tsaar besluit de tweede Doema te ontbinden; Rusland sluit een verdrag met Frankrijk en Engeland, de Triple Entente, en een vriendschapsverdrag met Japan. In Den Haag vindt de tweede Vredesconferentie plaats. Franse troepen bezetten de Marokkaanse havenstad Casablanca. Egyptische nationalisten pleiten voor onafhankelijkheid. |
||
| ► België |
Brussel - 31 januari : Een Belgische parlementaire commissie onderzoekt de hervormingen en de toekomst van Kongo. Mechelen - 15 april : De aartsbisschop van Mechelen, Mgr. Mercier, wordt benoemd tot kardinaal. Antwerpen - 6 augustus : Alle havenverkeer ligt stil na een staking van de dokwerkers. Brussel - 28 november : De Kamer van Afgevaardigden opent de behandeling van het verdrag dat de overdracht van de Kongo Vrijstaat aan België regelt. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Antwerpen : Het Nederlands Lyrisch Toneel wordt omgedoopt tot Vlaamse Opera. Brussel : Karel Candael behaalt een eervolle vermelding in de Belgische Prix de Rome-wedstrijd met zijn cantate Genoveva van Brabant. Robert Herberigs behaalt een tweede prijs. Elsene : Emile Ergo wordt docent aan de 'École des Hautes Etudes Musicales' van Thiébaut. Mechelen : Jules Van Nuffel wordt tot priester gewijd en benoemd als muziekleraar aan het Klein Seminarie. Oostende - 15 september : André Devaere mag onder de leiding van Léon Rinskoff optreden in het Kursaal. o Jan Blockx : Suite in den ouden vorm o Lodewijk De Vocht : Dageraad, Lentemorgen o Arthur Meulemans : Strijkkwartet nr. 1, 'Uit m'n leven' o Joseph Ryelandt : Sainte Cécile (Antwerpen, 25 januari), De komst des Heeren, Purgatorium (Antwerpen) o Edgar Tinel : Psalm 150 & François-Auguste Gevaert :Traité d’harmonie théorique et pratique & René Hallemans : De Vlaamsche Opera van Antwerpen † Gentiel Theodoor Antheunis (Elsene, 5 augustus) |
||
| ► Europese Muziek |
Wenen : Mahler neemt ontslag en trekt naar New York om er dirigent te worden in de Metropolitan Opera. o Paul Dukas : Ariane et Barbe-Bleue o Maurice Ravel : L'Heure espagnole o Arnold Schönberg : Kammersymphonie o Jean Sibelius : Symfonie nr. 3 in C, opus 52 † Edvard Grieg (Bergen, 4 september) |
||
| 1908 | |||
| ► Wereld |
De Portugese Koning Carlos I en de kroonprins worden vermoord. In Londen demonstreren tienduizenden vrouwen voor kiesrecht. Opstand in Macedonië. De vierde Olympische Spelen gaan door in Londen. |
||
| ► België |
Brussel - 9 januari : Frans Schollaert wordt de nieuwe Belgische premier. Brussel - 20 augustus : De Onafhankelijke Kongostaat wordt Belgisch. |
||
| ► Vlaamse Muziek |
Antwerpen : Flor Alpaerts wordt leraar samenzang aan het Conservatorium. Julius Schrey volgt Edward Keurvels op als eerste orkestmeester in de Vlaamse Opera. |