Höflich-uitgave: Bayard steed parade

De Belgisch-Amerikaanse componist en arrangeur Joris van der Herten volgde lessen piano, samenspel en muziektheorie aan de Stedelijke Academies van Lokeren en Sint-Niklaas. Hij was ook lid van het knapenkoor In Dulci Jubilo in Sint-Niklaas en van het Gents Universitair Koor. Compositie studeerde hij bij Wim Henderickx in België en Kui Dong in de Verenigde Staten. Van der Herten was in 2006 en 2007 finalist in de compositiewedstrijd Op weg naar het nieuwjaarsconcert van het Nederlands Blazers Ensemble, behaalde in 2009 de eerste prijs in de compositiewedstrijd van Dexia Classics, was in 2011 een van de zes genomineerden in de koorcompositiewedstrijd Ook jouw stem telt en won in 2013 de compositiewedstrijd van het Cellofestival Dordrecht.

Drie van zijn werken werden in 2011 gebruikt voor de opening van de Firstsite Art Gallery in Colchester (VK). In 2018 verwierf hij de tweede prijs in de compositiewedstrijd van het Belvedere Festival in Memphis, Tennessee, en twee jaar later werden drie van zijn werken geselecteerd bij de ‘call for scores’ voor het London Festival of Contemporary Church Music. In 2021 was hij een van de drie laureaten van de JMI’s 75 Years Call for Composers (Jeunesse Musicales International) en kreeg hij een tweede prijs in het Belvedere Festival in Memphis. In datzelfde jaar werd zijn hier gepubliceerde werk, toen onder de titel Danserye VI: A Rabid Rose, bekroond met de Prijs Peter Benoit door het Peter Benoit Fonds. Het werk werd op 30 september 2022 in Antwerpen gecreëerd door het Antwerp Symphony Orchestra onder de leiding van chef-dirigent Elim Chan.

De componist schrijft zelf over het werk: ‘Het Ros Beiaard is een groot folkloristisch paard dat een centrale rol speelt in een stoet die teruggaat tot de vijftiende eeuw en één keer om de tien jaar plaatsvindt in Dendermonde. Deze traditie is door UNESCO erkend als een (Meesterwerk van het orale en immateriële erfgoed van de mensheid), als onderdeel van ruimer dossier ‘Stadsreuzen en drakenfiguren in processies in België en Frankrijk’. In 2008 heeft Unesco deze tradities ingeschreven op de ‘Representatieve lijst van immaterieel cultureel erfgoed van de mensheid’.

Met een gewicht van 800 kg wordt het houten paard door de stad gedragen door een gilde van dragers, bekend als de ‘pijnders’. Volgens de legende rijden vier jonge broers uit Dendermonde, bekend als de ‘vier heemskinderen’, het paard, gekleed in volledige wapenrusting. De processie beeldt het verhaal van het Ros Beiaard uit, met de nadruk op zijn trotse verzet en uiteindelijke nobele ondergang.

Bayard Steed Parade is een orkestrale dansouverture geïnspireerd door het Ros Beiaard-lied. Veel Vlaamse componisten, waaronder Leo Moeremans, Paul Gilson, Marinus De Jong, Jef Maes, Emiel de Cloedt, Jos Moerenhout en Staf Nees, hebben zich laten inspireren door de Ros Beiaard-melodie. De in Dendermonde geboren Jozef Baeck bewerkte het lied verschillende keren en componeerde muziek voor een Ros Beiaardstoet tijdens de Wereldtentoonstelling van 1958 in Brussel.

Bayard Steed Parade werd gecreëerd onder de titel Danserye VI: A Rabid Rose, wat een anagram is van Ros Beiaard.’

Fragment uit het Ros Beiaard-lied:

‘t Ros Beiaard doet zijn ronde, in de stad van Dendermonde
die van Aalst die zijn zo kwaad, omdat hier ’t Ros Beiaard gaat
de vier Aymonskinderen jent met ‘t blanke zweerd in d’ hand
ziet ze rijden: ‘t zijn de schoonste al van ons land

Verslag van de jury van de Prijs Peter Benoit voor compositie: ‘De compositie Danserye, een fantasie op de melodie van Het ros Beiaard, is een sprankelend en eigentijds werk dat het publiek meeneemt op een levendige muzikale reis. Het werk ademt frisheid en jeugdige energie, met een bijzonder ritmische en metrische schriftuur die opvalt door zijn speelsheid en verfijning. De orkestratie is bijzonder knap uitgevoerd en toont een grote beheersing van het symfonisch palet.

Wat deze compositie echt speciaal maakt, is het verrassende middendeel, waarin betoverende spectrale akkoorden voor een onverwachte, maar zeer originele wending zorgen. Dit geeft het werk een extra dimensie die zowel vernieuwend als inspirerend is.

De vorm van de compositie is efficiënt en helder opgebouwd, wat zorgt voor een vlotte luisterervaring. De invloeden van grote componisten zoals Stravinsky en Copland worden hier en daar herkend, maar dit werk straalt een eigen, unieke stem uit die jong en overtuigend klinkt. Het is een compositie die zowel kracht als subtiliteit in zich draagt en de luisteraar zeker weet te boeien.

Met Danserye bewijst de componist een veelbelovend talent te zijn, klaar om nieuwe muzikale avonturen aan te gaan.’

De jury bestond uit: Wim Henderickx, Rozalie Hirs, Filip Rathé, Pieter Schuermans en Luc Van Hove en werd in de tweede ronde vervoegd door Elim Chan, chef-dirigent van het Antwerp Symphony Orchestra.

Joris Van der Herten (www.jorisvanderherten.com) / Jan Dewilde

Deze partituur werd uitgegeven in samenwerking met het Peter Benoit Fonds. De partijen zijn te verkrijgen bij het Studiecentrum voor Vlaamse Muziek.

Dewilde, J.: [Nederlandse inleiding bij Höflich-cataloognummer 2649, 2024].